Giám đốc Sở Nội vụ Hải Phòng nhận định, cùng với những kết quả bước đầu sau một năm thực hiện cuộc sắp xếp lịch sử, quá trình vận hành bộ máy cho thấy thách thức lớn nhất là vấn đề chất lượng cán bộ.
Bộ máy mới thông suốt từ những ngày đầu
Trong cuộc trao đổi với phóng viên về một năm vận hành bộ máy mới tại Hải Phòng, Giám đốc Sở Nội vụ Sái Thị Yến nêu cả kết quả lẫn những khó khăn phát sinh thực tế, định hướng giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị của chính quyền cơ sở.
Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Hải Phòng đánh giá hiệu quả của bộ máy mới bằng những tiêu chí cụ thể. Bà Sái Thị Yến khẳng định việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn thành phố đã đạt được mục tiêu kép: vừa bảo đảm bộ máy mới nhanh chóng đi vào hoạt động nền nếp, thông suốt ngay từ ngày đầu vận hành, vừa tạo ra bước chuyển quan trọng trong đổi mới tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Quá trình sắp xếp được thành phố triển khai đồng bộ, bài bản, thận trọng nhưng quyết liệt. Việc tổ chức lại bộ máy bảo đảm sự ổn định của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, đồng thời không làm gián đoạn quá trình giải quyết công việc của người dân và doanh nghiệp. Đây là tiền đề quan trọng để Hải Phòng phát huy những tiềm năng, lợi thế sau hợp nhất, hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.
Một trong những mục tiêu lớn nhất của việc sắp xếp bộ máy là giảm tầng nấc trung gian và nâng cao hiệu quả quản trị. Sau gần một năm vận hành, Hải Phòng đã ghi nhận những thay đổi cụ thể về chất lượng giải quyết công việc cho người dân và doanh nghiệp. Thành phố đã hoàn thành việc sắp xếp, kiện toàn các cơ quan, đơn vị theo đúng chỉ đạo của Trung ương. Quan điểm xuyên suốt của thành phố là việc sắp xếp không đơn thuần chỉ giảm đầu mối mà phải gắn với cơ cấu lại chức năng, nhiệm vụ, khắc phục sự chồng chéo, phân tán nguồn lực để nâng cao hiệu quả hoạt động.
Trong năm đầu vận hành, nhiều mô hình tổ chức mới đã phát huy hiệu quả, đặc biệt là ở cấp xã khi được giao thêm nhiệm vụ, thẩm quyền theo chủ trương phân cấp, phân quyền. Hải Phòng cũng là địa phương sớm thực hiện việc sắp xếp, tổ chức lại hệ thống Ban Quản lý dự án. Theo đó, thành phố tổ chức lại 3 Ban Quản lý dự án chuyên ngành cấp thành phố, chuyển 25 Ban Quản lý dự án khu vực về cấp xã quản lý, kiện toàn chức năng quản lý dự án cho Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công và thành lập mới 20 Ban Quản lý dự án cấp xã. Cùng với đó, thành phố hoàn thành sớm việc bàn giao 375 Trạm Y tế trực thuộc Trung tâm Y tế về UBND cấp xã để tổ chức lại thành 113 Trạm Y tế là đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND cấp xã. Hiện nay, 114 đơn vị hành chính cấp xã đã được kiện toàn đầy đủ 3 phòng chuyên môn, Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã và các đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định.
Cân bằng nhân lực
Trong quá trình tinh gọn bộ máy, việc sắp xếp con người là bài toán khó nhất. Thực tế nhiều nơi đã bộc lộ những điểm nghẽn về nhân lực như tình trạng thừa/thiếu cục bộ cán bộ chuyên môn ở cơ sở. Bà Sái Thị Yến cho biết công tác bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức là một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Hải Phòng đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp cơ cấu lại đội ngũ gắn với tinh giản biên chế và bảo đảm đầy đủ chế độ, chính sách cho những trường hợp thuộc diện sắp xếp. Đến nay, thành phố đã giải quyết chế độ với hơn 800 cán bộ, công chức, viên chức nghỉ theo Nghị định 178, Nghị định 67 và Nghị định 154. Song song với đó, Hải Phòng hoàn thành việc giao biên chế, vị trí việc làm cho các cơ quan, đơn vị, địa phương theo mô hình mới. Để khắc phục sự mất cân đối về nguồn nhân lực giữa các địa bàn, thành phố đã điều động, luân chuyển 346 trường hợp, biệt phái 91 trường hợp và tiếp nhận 126 trường hợp.
Việc điều động, luân chuyển hàng trăm cán bộ có thể giúp giải quyết được bài toán trước mắt nhưng vẫn chỉ là giải pháp tình thế. Hải Phòng đã tham mưu các giải pháp cơ bản với mục tiêu cao nhất là không để bất cứ địa phương nào rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng cán bộ chuyên môn, nhất là các lĩnh vực trực tiếp liên quan đến đời sống người dân như đất đai, xây dựng, tài nguyên và môi trường.
Bên cạnh đó, thành phố đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực thích ứng của đội ngũ cán bộ trong môi trường làm việc mới. Hải Phòng đã huy động 119 cán bộ kỹ thuật của Viettel và VNPT Hải Phòng hỗ trợ công tác chuyển đổi số tại các xã, phường, đặc khu. Qua thực tiễn triển khai, đội ngũ cán bộ cơ sở từng bước làm chủ yêu cầu nhiệm vụ mới, tinh thần trách nhiệm và ý thức phục vụ Nhân dân ngày càng được nâng lên. Thành phố cũng tổ chức nhiều chương trình đào tạo, bồi dưỡng về kỹ năng quản trị, điều hành, chuyển đổi số, quản lý đất đai, xây dựng, tài chính, cải cách hành chính và các lĩnh vực chuyên môn khác phục vụ trực tiếp hoạt động của chính quyền cơ sở. Bên cạnh đó, thành phố tham mưu ban hành 3 nghị quyết đặc thù của HĐND thành phố về thu nhập tăng thêm, thu hút và trọng dụng nhân tài, nguồn nhân lực chất lượng cao, hỗ trợ điều kiện đi lại và nơi ở nhằm tạo động lực để đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức yên tâm cống hiến.
Nhiệm vụ trọng tâm nâng chất lượng cán bộ xã
Nhìn thẳng vào những hạn chế sau gần một năm vận hành bộ máy mới, bà Sái Thị Yến chỉ ra những điểm nghẽn đáng lo ngại nhất đối với hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã hiện nay. Trước hết, đó là chuyện chất lượng đội ngũ cán bộ giữa các địa phương chưa đồng đều. Một số địa bàn còn thiếu cán bộ có chuyên môn sâu ở các lĩnh vực như đất đai, xây dựng và công nghệ thông tin. Ngoài ra, năng lực ứng dụng công nghệ và xử lý công việc trong môi trường số của một bộ phận cán bộ cơ sở chưa đáp ứng yêu cầu, có nguy cơ tạo áp lực lớn đối với khối lượng công việc ngày càng tăng.
Thực tế triển khai nhiệm vụ cho thấy việc sắp xếp tổ chức bộ máy chỉ có thể thành công khi được thực hiện đồng bộ với công tác cán bộ, công tác tư tưởng và chuyển đổi số. Phân cấp, phân quyền phải đi đôi với nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm quyền hạn được thực thi đúng trách nhiệm. Trong thời gian tới, Sở Nội vụ sẽ tập trung tham mưu tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; hoàn thành việc sắp xếp các đơn vị sự nghiệp, các tổ chức ở cơ sở theo đúng lộ trình. Sở cũng sẽ tham mưu rà soát toàn diện chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã sau một năm vận hành mô hình mới, nhất là những lĩnh vực tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng của thành phố.
Như vậy có thể hiểu thước đo quan trọng nhất để khẳng định mô hình chính quyền địa phương 2 cấp thành công vẫn quay lại vấn đề con người, cụ thể là người vận hành bộ máy. Trên cơ sở đánh giá thực tiễn, với cán bộ, Hải Phòng sẽ xây dựng kế hoạch đào tạo chuyên sâu, thu hút nhân lực chất lượng cao, tiếp tục điều động, luân chuyển nhân sự theo nguyên tắc “đúng người, đúng việc, đúng thời điểm, đúng địa bàn”. Hải Phòng cũng sẽ tiếp tục đổi mới công tác đào tạo, tăng cường kiểm tra, giám sát, thực hiện đánh giá kết quả công việc theo KPI gắn với mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp. Với vai trò là cơ quan tham mưu về tổ chức bộ máy và công tác cán bộ, Sở Nội vụ Hải Phòng sẽ tiếp tục chủ động tham mưu thực hiện hiệu quả các chủ trương của Trung ương và thành phố, góp phần xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiện đại, chuyên nghiệp và phục vụ ngày càng tốt hơn.
