Tiếp nối các hoạt động của Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, sáng ngày 10 tháng 6, một phiên đối thoại quan trọng đã diễn ra với chủ đề "Hoa Kỳ và ASEAN: Quan hệ đối tác vững mạnh và bền vững vì tương lai". Phiên đối thoại do Tiến sĩ Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao, điều phối, với sự tham gia của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, ông Christopher Landau.
Những bước tiến mạnh mẽ trong quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ
Trong bài phát biểu của mình, ông Christopher Landau khẳng định mối quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đang đạt được những bước tiến đáng kể trên nhiều lĩnh vực ưu tiên, bao gồm ngoại giao, quốc phòng, an ninh, thực thi pháp luật, kinh tế và giao lưu nhân dân. Ông nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ ủng hộ một Việt Nam mạnh mẽ, độc lập và thịnh vượng, và đây không chỉ là một tuyên bố chính trị mà còn là nguyên tắc cốt lõi để thúc đẩy mối quan hệ đối tác giữa hai quốc gia.
"Quan hệ đối tác giữa Việt Nam và Hoa Kỳ không chỉ mang lại lợi ích cho người dân hai nước mà còn góp phần tăng cường ổn định và an ninh khu vực, đồng thời là yếu tố sống còn cho sự thịnh vượng toàn cầu," ông Landau phát biểu.
Vai trò nổi bật của Việt Nam trên trường quốc tế
Đánh giá cao vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam, ông Landau cho rằng Việt Nam đang thể hiện trách nhiệm lớn hơn đối với các vấn đề khu vực và toàn cầu. Việc Việt Nam tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình và đóng góp vào các nỗ lực quốc tế phản ánh vai trò của một đối tác có trách nhiệm và tiếng nói ngày càng có trọng lượng trong các vấn đề toàn cầu.
Hoa Kỳ ủng hộ ASEAN và khu vực Đông Nam Á
Chia sẻ về lần đầu tiên một quan chức cấp cao Hoa Kỳ tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN, ông Landau nhấn mạnh Hoa Kỳ luôn ủng hộ mạnh mẽ ASEAN và coi Đông Nam Á là một trong những khu vực năng động và có ý nghĩa chiến lược hàng đầu thế giới. Ông cho biết sự ổn định và thịnh vượng của khu vực này ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích kinh tế và an ninh của Hoa Kỳ. Tất cả 50 bang của Hoa Kỳ đều có quan hệ thương mại với các nước Đông Nam Á, và thương mại cùng đầu tư với khu vực này đang hỗ trợ hàng triệu việc làm cho người dân Mỹ. Trên cơ sở đó, Hoa Kỳ mong muốn thúc đẩy một trật tự thương mại công bằng, cân bằng và cùng có lợi với các nước ASEAN.
Hợp tác về an ninh năng lượng
Về chủ đề an ninh năng lượng, ông Landau cho rằng đây là một trong những thách thức đòi hỏi sự phối hợp hành động của toàn khu vực. Hoa Kỳ mong muốn hợp tác với ASEAN nhằm nâng cao khả năng chống chịu về năng lượng, đa dạng hóa nguồn cung và tăng cường tính ổn định của thị trường năng lượng. Ông thông báo Hoa Kỳ đã triển khai nhiều biện pháp củng cố an ninh năng lượng toàn cầu, bao gồm khai thác nguồn dự trữ dầu mỏ chiến lược, mở rộng xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), đồng thời hỗ trợ các đối tác trong khu vực giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng.
Hoa Kỳ cũng sẵn sàng phối hợp với ASEAN trong các sáng kiến kết nối năng lượng khu vực, đặc biệt là hỗ trợ phát triển và mở rộng Lưới điện ASEAN nhằm tăng cường khả năng tiếp cận các nguồn năng lượng ổn định và bền vững.
Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo là động lực tăng trưởng
Bên cạnh an ninh năng lượng, ông Landau nhấn mạnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là những động lực quan trọng cho tăng trưởng trong tương lai. Hoa Kỳ ủng hộ việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển AI theo hướng mở, thay vì hạn chế hay cản trở sự phát triển của công nghệ. Ông cho rằng quá trình chuyển đổi số của ASEAN phụ thuộc vào việc xây dựng các hạ tầng số an toàn và đáng tin cậy, từ mạng 5G, cáp biển, trung tâm dữ liệu đến hệ thống năng lượng phục vụ nền kinh tế số.
"Chúng tôi khuyến khích các nước ASEAN hợp tác với những nhà cung cấp hạ tầng số đáng tin cậy. Lựa chọn về đối tác hạ tầng ngày hôm nay sẽ định hình an ninh và sự thịnh vượng của khu vực trong nhiều thập kỷ tới," ông Landau nhận định. Ông cũng khẳng định Hoa Kỳ sẵn sàng hợp tác với ASEAN trong việc phát triển hạ tầng số, thúc đẩy kinh tế số và hỗ trợ xây dựng các hệ sinh thái công nghệ an toàn, minh bạch và có khả năng chống chịu cao.
Cam kết về an ninh khu vực và Biển Đông
Đề cập các vấn đề an ninh khu vực, ông Landau tái khẳng định cam kết của Hoa Kỳ đối với một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở, cũng như việc bảo đảm tự do hàng hải, tự do hàng không và giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế. Ông nhấn mạnh Biển Đông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với thương mại và tăng trưởng kinh tế toàn cầu, đồng thời bày tỏ ủng hộ tiến trình đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) phù hợp với luật pháp quốc tế.
Tương lai lạc quan cho quan hệ Hoa Kỳ - Việt Nam và ASEAN
Kết thúc bài phát biểu, Thứ trưởng Christopher Landau khẳng định Hoa Kỳ nhìn nhận tương lai quan hệ với Việt Nam và ASEAN bằng sự lạc quan, đồng thời cam kết tiếp tục hợp tác với khu vực trong các lĩnh vực từ năng lượng, kinh tế số, công nghệ đến bảo đảm hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung.
