Sáng 8/7, Báo Nhân Dân phối hợp Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp”. Sự kiện là diễn đàn đối thoại về các giải pháp cải cách môi trường đầu tư, kinh doanh theo hướng thực chất, hiệu quả; tháo gỡ điểm nghẽn cản trở sản xuất, kinh doanh, khơi dậy nguồn lực doanh nghiệp cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Cắt giảm điều kiện kinh doanh đi vào thực chất
Đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhận định: Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với chuyển dịch mạnh mẽ. Để hiện thực hóa mục tiêu chiến lược, nền kinh tế phải bứt tốc, tăng trưởng 2 con số liên tục trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo. Theo ông, đây không chỉ là mục tiêu kinh tế mà đã trở thành mệnh lệnh chính trị gắn với khát vọng phát triển đất nước.
Cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam với khoảng 98% là doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn đối mặt với nhiều điểm nghẽn cấu trúc từ thể chế kinh tế, khó khăn trong tiếp cận đất đai, vốn, phát triển thị trường. Để doanh nghiệp thực sự là trung tâm của tăng trưởng, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, giảm mạnh chi phí tuân thủ và tháo gỡ điểm nghẽn nhằm kích hoạt động lực từ khu vực tư nhân. Doanh nghiệp không còn là đối tượng quản lý mà phải trở thành đối tác kiến tạo, đồng hành cùng phát triển.
Điểm nghẽn lớn nhất là khâu thực thi
Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng, đồng chủ trì hội thảo, đánh giá: Con đường đạt tăng trưởng 2 con số là khơi thông nguồn lực ách tắc, giải phóng sức sản xuất, củng cố niềm tin doanh nghiệp và phát huy vai trò kinh tế tư nhân. Ông nhấn mạnh điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở chủ trương mà ở khâu thực thi. Doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn do thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, quy định chồng chéo, thiếu ổn định và thiếu khả năng dự báo. Việc rà soát, hoàn thiện pháp luật cần thực hiện từ góc nhìn của doanh nghiệp, xuyên suốt từ thành lập doanh nghiệp, đầu tư, đất đai, xây dựng, sản xuất, xuất nhập khẩu, hoàn thuế, kiểm tra chuyên ngành đến giải quyết tranh chấp và giải thể.
Ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, cho rằng cải cách hành chính và chuyển đổi số phải đi vào thực chất. Con số báo cáo về tỷ lệ số hóa hay mức độ hài lòng chưa phản ánh đúng thực tế. Quy trình tiếp nhận hồ sơ tại một số cơ quan công quyền còn mang tính hình thức; thời gian xử lý thực tế kéo dài hơn nhiều so với thời điểm hồ sơ được cập nhật lên hệ thống. Hạ tầng phần mềm phân tán, thiếu đồng bộ giữa các bộ, ngành và địa phương gây nghẽn dòng chảy dữ liệu. Cần chỉ rõ điểm nghẽn thuộc về quy trình hướng dẫn nội bộ hay năng lực thực thi.
Mặc dù Chính phủ liên tục chỉ đạo cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính, doanh nghiệp vẫn chưa cảm nhận rõ thay đổi trong thực tế. Việc phân cấp cho địa phương là hướng đi đúng, song cần cơ chế đánh giá cụ thể xem các địa phương đã giảm được ít nhất 30% thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ như mục tiêu đề ra hay chưa.
Hầu hết đại biểu thống nhất về thực trạng, nhận diện thủ tục, điều kiện kinh doanh chồng chéo gây tốn kém thời gian và chi phí. Qua đó đề xuất giải pháp cắt giảm thực chất, ngăn ngừa tình trạng chuyển “giấy phép con” thành quy chuẩn, tiêu chuẩn hoặc thủ tục phát sinh mới.
Kinh tế tư nhân - trung tâm của chiến lược tăng trưởng
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam không thể chỉ dựa vào động lực truyền thống. Cải cách thể chế, khơi thông nguồn lực và phát huy vai trò doanh nghiệp, đặc biệt khu vực kinh tế tư nhân, sẽ tạo động lực mới quyết định khả năng bứt phá.
TS Nguyễn Minh Thảo, Trưởng ban Nghiên cứu môi trường kinh doanh và Năng lực cạnh tranh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế-tài chính (Bộ Tài chính) khẳng định: Với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, vai trò của doanh nghiệp luôn quan trọng. Không có doanh nghiệp thì không thể có động lực, không thể khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng. Doanh nghiệp cần môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch, thông thoáng, giảm gánh nặng thủ tục, chi phí tuân thủ thấp. Cần khẩn trương hiện thực hóa các phương án cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính; gắn với chất lượng chuyển đổi số và sự đồng hành của chính quyền, thu hẹp khoảng cách từ chính sách đến thực thi. Đồng thời, hoàn thiện hành lang pháp lý khuyến khích doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Cục trưởng Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) Bùi Anh Tuấn nhận định: Mục tiêu cao nhất là xây dựng môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch, ổn định, an toàn, bình đẳng, dễ thực thi, chi phí thấp, bảo vệ hữu hiệu quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh hợp pháp, quyền bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực và cơ hội kinh doanh. Cần nền tảng thể chế vững chắc, ổn định và không gian phát triển đủ rộng, đủ an toàn để doanh nghiệp “tự lớn lên”. Ông nhấn mạnh Nghị quyết 68-NQ/TW đã khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, không chỉ là thay đổi tư duy phát triển mà còn là mệnh lệnh cải cách đối với cơ quan hoạch định và thực thi chính sách. Giai đoạn 2026-2030, trọng tâm không phải là có thêm nhiều chính sách, mà là cụ thể hóa và thực thi hiệu quả, thực chất. Cần cơ chế giám sát thực thi để bảo đảm cắt giảm thực chất, tránh điều kiện kinh doanh ẩn dưới tiêu chuẩn, quy chuẩn. Điều này đòi hỏi sự rà soát, đánh giá khi ban hành và phản hồi trực tiếp từ cộng đồng doanh nghiệp.
Kết thúc hội thảo, nhiều ý kiến, kiến nghị thiết thực đã được tổng hợp gửi tới cơ quan có thẩm quyền, góp phần thúc đẩy cải cách thể chế, giảm chi phí tuân thủ, củng cố niềm tin và mở rộng không gian phát triển cho doanh nghiệp. Khi môi trường kinh doanh thông thoáng, bộ máy quản lý đồng hành cùng doanh nghiệp và các nguồn lực được giải phóng, khu vực kinh tế tư nhân sẽ phát huy vai trò động lực tăng trưởng, tạo nền tảng bền vững cho mục tiêu phát triển nhanh của Việt Nam.
Ông Nguyễn Ngọc Cảnh, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khẳng định: Với vai trò dẫn dắt nguồn vốn, ngành ngân hàng luôn sẵn sàng đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân trong triển khai các mục tiêu của Đảng và Nhà nước. Ngân hàng không ngừng cải cách, chuyển đổi số, ứng dụng khoa học-công nghệ và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, cơ chế, chính sách tiền tệ-tín dụng nhằm gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp đầu tư sản xuất, kinh doanh, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
