UBND Thành phố Hà Nội vừa ban hành Đề án triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên địa bàn thành phố. Theo đó, thành phố lựa chọn hai xã liền kề là Phúc Thịnh và Thư Lâm để triển khai song song. Tổng diện tích tự nhiên của hai xã là 86,53 km2, dân số hiện gần 199.000 người, thu nhập bình quân đầu người khoảng 90 triệu đồng một năm.
Địa bàn hội tụ tiêu chí phát triển đô thị xanh, thông minh
Đây là địa bàn hội tụ các tiêu chí về tổ chức không gian phát triển, còn nhiều dư địa, có vị trí tương đối độc lập, thuận lợi kết nối với các trục giao thông chính và hành lang xanh, phù hợp phát triển theo hướng đô thị xanh, thông minh, bền vững.
Xã Thư Lâm: Dư địa lớn cho chính sách mới
Xã Thư Lâm có diện tích tự nhiên 43,84 km2 với khoảng 102.800 dân. Xã còn khoảng 1.276 ha đang được đầu tư phát triển và hơn 600 ha đất chưa có dự án, tập trung dọc sông Cà Lồ và khu vực giáp tỉnh Bắc Ninh. Phần lớn diện tích được quy hoạch cho cây xanh, mặt nước và hạ tầng kỹ thuật, tạo điều kiện phát triển các không gian sinh thái và công trình công cộng.
Thành phố Hà Nội đánh giá Thư Lâm còn đủ không gian để triển khai đồng thời nhiều chính sách mới. Toàn bộ địa bàn đã được phủ kín quy hoạch phân khu đô thị, tạo cơ sở pháp lý để triển khai nhanh các dự án đầu tư và tổ chức lại không gian phát triển. Địa phương cũng có lợi thế kết nối với các tuyến giao thông lớn và các khu vực phát triển phía Bắc Thủ đô, tạo điều kiện thu hút đầu tư và mở rộng không gian đô thị.
Nhiều người dân chia sẻ, việc Thư Lâm được lựa chọn thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa sẽ là cơ hội để làng nghề mộc mỹ nghệ nơi đây tiếp tục được bảo tồn, phát triển, qua đó nâng cao đời sống người dân và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống. “Đây không chỉ là cơ hội để địa phương phát huy các giá trị văn hóa, làng nghề truyền thống, mà còn khai thác hiệu quả các nguồn lực tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững”, nghệ nhân ưu tú Nguyễn Văn Thường cho hay.
Năm 2025, tổng sản phẩm của xã đạt khoảng 9.343 tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người gần 88 triệu đồng. Công nghiệp - xây dựng chiếm 53% cơ cấu kinh tế; thương mại - dịch vụ gần 35%; nông nghiệp khoảng 12%.
Ông Nguyễn Thế Nghị – Chi ủy viên, Trưởng ban Công tác Mặt trận, Trưởng ban Văn hóa và nghệ nhân múa rối nước thôn Đào Thục – không giấu được niềm vui và tự hào. Theo ông Nghị, đây là sự ghi nhận đối với địa phương, đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm lớn hơn cho mỗi cán bộ, đảng viên và người dân trong việc đóng góp cho sự phát triển quê hương. “Là người làm công tác địa phương và gắn bó với nghệ thuật múa rối nước truyền thống, tôi thấy mình phải nỗ lực nhiều hơn để gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa của làng”, ông nói.
Ông Nguyễn Trọng Hải - Trưởng ban Xây dựng Đảng xã Thư Lâm cho biết, người dân Thư Lâm cũng có truyền thống đoàn kết, sẵn sàng tiếp nhận, ủng hộ những chủ trương mới. Khi thực hiện mô hình xã xã hội chủ nghĩa, Thư Lâm sẽ được nhiều thứ, trong đó có ba thứ cốt lõi: Kinh tế sẽ phát triển một cách vượt bậc; Quản trị sẽ được nâng cao trên nền tảng số; Nhân dân sẽ được thụ hưởng những kết quả phát triển kinh tế và giá trị của quản trị hiện đại mang lại. Xã Thư Lâm xác định đã có 35 tiêu chí đã đạt và cơ bản đạt, còn 19 tiêu chí đang tiếp tục có lộ trình xây dựng để quyết tâm đạt được.
Xã Phúc Thịnh: Không còn hộ nghèo, hướng tới chỉ số hạnh phúc
Xã Phúc Thịnh có diện tích tự nhiên 42,69 km2 với gần 96.000 dân. Nơi đây đã hình thành các thôn làng, khu dân cư, cụm công nghiệp và khu tái định cư khoảng 1.203 ha; khoảng 3.065 ha đang được đầu tư phát triển và còn khoảng 459 ha đất chưa có dự án, chủ yếu nằm ven đầm Vân Trì và phía bắc đường Vành đai 3, được quy hoạch cho cây xanh, mặt nước và hạ tầng kỹ thuật. Xã không còn hộ nghèo và chỉ có 57 hộ cận nghèo. Dự toán thu ngân sách năm 2026 đạt gần 1.880 tỷ đồng, trong đó nguồn thu từ sản xuất kinh doanh và đất đai chiếm tỷ trọng lớn, tạo nguồn lực để đầu tư hạ tầng và phát triển đô thị.
Ông Đặng Minh Thắng - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Phúc Thịnh cho biết, xã có rất nhiều lợi thế, là các trục đường kết nối giao thông giữa sân bay Nội Bài về nội đô, các tuyến đường vành đai kết nối với các tỉnh; trong tương lai sẽ có hệ thống đường sắt đô thị. Không gian phát triển của Phúc Thịnh trong thời gian tới sẽ rất tốt, giúp kết nối và phát triển kinh tế cho xã. Xã cũng có nhiều di tích lịch sử, các giá trị truyền thống về văn hoá, lịch sử...
Xã Phúc Thịnh cho biết, trên cơ sở các tiêu chí cụ thể của thành phố, xã sẽ xây dựng kế hoạch để triển khai, với mục tiêu cuối cùng là nâng cao chỉ số hạnh phúc cho người dân trên địa bàn. Các chỉ số hạnh phúc của người dân trong đề án có nêu rõ, đó là ngoài việc phát triển kinh tế, còn các nội dung liên quan đến đời sống, việc làm, thu nhập của người dân; việc thụ hưởng các giá trị về văn hóa, tinh thần, thể dục thể thao, đặc biệt là các hoạt động duy trì tình làng nghĩa xóm, kết nối cộng đồng…
Ông Đặng Minh Thắng - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Phúc Thịnh khẳng định, chính quyền và nhân dân xã Phúc Thịnh quyết tâm nỗ lực triển khai các nhiệm vụ, hướng đến việc thí điểm thành công, đưa Phúc Thịnh trở thành một trong những địa điểm hạnh phúc, “đáng sống”.
