Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn, Đoàn Hà Nội, nhấn mạnh rằng giai đoạn tới cần tập trung vào ba nhiệm vụ chính, trong đó có xây dựng hệ thống dữ liệu và chính quyền số liên thông để giúp cán bộ cơ sở không bị quá tải bởi giấy tờ hành chính.
Thực trạng 'lệch pha' giữa nhiệm vụ và điều kiện thực thi
Theo ông Bùi Hoài Sơn, qua tiếp xúc cử tri và lắng nghe phản ánh từ cán bộ cơ sở cùng người dân, khó khăn lớn nhất hiện nay là sự 'lệch pha' giữa nhiệm vụ được giao và các điều kiện bảo đảm thực thi. Cấp xã được giao nhiều việc hơn, trách nhiệm nặng hơn, nhưng con người, năng lực chuyên môn, hạ tầng số, cơ sở vật chất, chế độ đãi ngộ và cơ chế phối hợp liên thông chưa theo kịp ở nhiều nơi.
Ông chỉ ra rằng có những địa phương cán bộ rất tâm huyết nhưng bị quá tải; nơi đã phân quyền nhưng nguồn lực chưa tương xứng; nơi thẩm quyền rõ trên giấy tờ nhưng quy trình phối hợp với sở, ngành vẫn còn vướng mắc.
Ba giải pháp trọng tâm
Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn đề xuất ba việc cần tập trung trong giai đoạn tới:
- Hoàn thiện thể chế để phân quyền thực chất cho cấp xã.
- Đầu tư mạnh cho năng lực đội ngũ cấp xã, bao gồm đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn.
- Xây dựng hệ thống dữ liệu, chính quyền số liên thông để giảm tải giấy tờ, giúp cán bộ cơ sở làm việc hiệu quả hơn.
Ông nhấn mạnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp chỉ thành công khi người dân thấy việc của mình được giải quyết nhanh hơn, minh bạch hơn, nhân văn hơn; và cán bộ cơ sở cảm thấy được trao quyền, được bảo vệ, được đãi ngộ xứng đáng để phụng sự nhân dân.
Chia sẻ với áp lực của cán bộ cấp xã
Đại biểu bày tỏ sự chia sẻ sâu sắc với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã. Ông cho rằng cấp xã là nơi gần dân nhất, sát dân nhất nhưng cũng chịu áp lực trực tiếp nhất. Báo chí đã phản ánh thực tế có phòng cấp xã phải 'gánh' việc của sáu đến bảy sở, ngành, trong khi năng lực, tổ chức bộ máy và chế độ chính sách chưa tương xứng.
Nếu chỉ giao thêm việc mà không điều chỉnh phụ cấp, biên chế, đào tạo, công cụ làm việc và cơ chế bảo vệ cán bộ thì rất dễ dẫn đến quá tải, sai sót, tâm lý e ngại trách nhiệm, thậm chí làm giảm chất lượng phục vụ nhân dân. Ông nhấn mạnh: 'Cải cách bộ máy không thể thành công nếu người trực tiếp vận hành bộ máy bị bỏ lại phía sau.'
Đề xuất giải pháp đồng bộ
Đại biểu Bùi Hoài Sơn đề nghị giải quyết theo hướng đồng bộ. Trước hết, cần rà soát lại chức năng, nhiệm vụ của các phòng chuyên môn cấp xã, không để một đầu mối quá nhỏ phải ôm quá nhiều việc vượt quá năng lực thực tế. Thứ hai, cần có cơ chế phân loại xã, phường theo quy mô dân số, diện tích, đặc thù đô thị, nông thôn, miền núi, hải đảo để bố trí số lượng phòng chuyên môn và cán bộ phù hợp.
Ông cho rằng Chính phủ đã có định hướng cho phép tăng số lượng phòng chuyên môn tại nơi đông dân, khối lượng công việc lớn, đây là hướng đi đúng. Các chính sách về lương, phụ cấp cũng cần được xem xét điều chỉnh để tương xứng với trách nhiệm và áp lực công việc.
