Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 và các hội nghị liên quan sẽ diễn ra vào ngày 7-8/5/2026 tại Cebu, Philippines, với chủ đề “Cùng chèo lái tương lai chung”. Đây là hội nghị thường niên đầu tiên trong năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines, đồng thời đánh dấu bước ngoặt khi ASEAN bước vào giai đoạn phát triển mới sau 10 năm xây dựng Cộng đồng ASEAN (2015-2025).
Bối cảnh và ý nghĩa chiến lược
Theo Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, năm 2026 là năm đầu tiên ASEAN triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 cùng các kế hoạch chiến lược trên bốn trụ cột: chính trị-an ninh, kinh tế, văn hóa-xã hội và kết nối. Khuôn khổ này nhằm xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự cường, phát huy vai trò trung tâm trong hợp tác và giải quyết các vấn đề khu vực.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới biến động nhanh chóng, phức tạp, đặc biệt là căng thẳng tại Trung Đông. Các thách thức như cạnh tranh chiến lược, gián đoạn chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng, an ninh lương thực và bảo hộ thương mại tác động trực tiếp đến ổn định và đời sống người dân. Philippines, trên cương vị Chủ tịch ASEAN, đã chủ động phối hợp với các nước thành viên thông qua nhiều cơ chế tham vấn, bao gồm các cuộc họp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đặc biệt và Hội nghị hẹp Bộ trưởng Kinh tế ASEAN. Đây được xem là cách làm mới, thể hiện sự thích ứng và hiệu quả của ASEAN.
Ba trọng tâm chính của hội nghị
Hội nghị cấp cao lần này tập trung vào ba trọng tâm lớn:
- Củng cố đoàn kết, tự cường và năng lực ứng phó trước các thách thức cấp bách, nhất là trong các lĩnh vực thiết yếu như an ninh năng lượng, an ninh lương thực, ổn định chuỗi cung ứng và hỗ trợ công dân trong tình huống khẩn cấp.
- Thúc đẩy triển khai hiệu quả các ưu tiên chiến lược của ASEAN, đặc biệt là Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các trọng tâm hợp tác trong năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines.
- Phát huy tiếng nói chung và vai trò trung tâm của ASEAN trên cơ sở thượng tôn pháp luật, ủng hộ chủ nghĩa đa phương, làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, góp phần duy trì hòa bình, ổn định và nâng cao vị thế của ASEAN.
Hội nghị không chỉ mang ý nghĩa định hướng cho chặng đường phát triển mới, mà còn là dịp để ASEAN khẳng định bản lĩnh, năng lực thích ứng và quyết tâm xây dựng khu vực hòa bình, ổn định, phát triển bền vững, lấy người dân làm trung tâm.
Việt Nam tham dự với tinh thần chủ động, trách nhiệm
Nhận lời mời của Tổng thống Philippines, Chủ tịch ASEAN 2026 Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu từ ngày 7-8/5/2026. Đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của Thủ tướng trên cương vị mới, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Sự tham dự của Thủ tướng thể hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng. Đồng thời, khẳng định ASEAN là ưu tiên chiến lược hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam, với tinh thần chủ động, tích cực, trách nhiệm và đóng góp thực chất.
Mục tiêu và ưu tiên của Việt Nam
Mục tiêu xuyên suốt của chuyến công tác là cùng các nước ASEAN củng cố môi trường hòa bình, ổn định; giữ vững đoàn kết và vai trò trung tâm; nâng cao năng lực ứng phó trước thách thức; tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển bền vững và thúc đẩy quan hệ song phương. Các ưu tiên lớn của Việt Nam bao gồm:
- Phối hợp chặt chẽ với các nước ASEAN thúc đẩy triển khai hiệu quả các ưu tiên của năm Chủ tịch ASEAN 2026 và Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, hướng tới một Cộng đồng tự cường, năng động, sáng tạo, lấy người dân làm trung tâm.
- Duy trì môi trường hòa bình, an ninh, ổn định; đề cao thượng tôn luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương; tăng cường liên kết nội khối và mở rộng quan hệ với các đối tác, củng cố vai trò trung tâm của ASEAN.
- Tham gia tích cực vào các nội dung ưu tiên của hội nghị, đặc biệt là các vấn đề cấp bách như an ninh năng lượng, an ninh lương thực và hỗ trợ công dân. Việt Nam đã chuẩn bị các đề xuất, sáng kiến cụ thể nhằm nâng cao năng lực ứng phó chung.
Nhân dịp này, Thủ tướng dự kiến có các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo các nước ASEAN nhằm củng cố quan hệ hữu nghị, tăng cường tin cậy chính trị và thúc đẩy hợp tác thực chất. Đây sẽ là những cuộc gặp trực tiếp đầu tiên của Thủ tướng trên cương vị mới.
Với ý nghĩa đặc biệt và sự chuẩn bị kỹ lưỡng, chuyến tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 của Thủ tướng Lê Minh Hưng dự kiến thành công tốt đẹp, khẳng định hình ảnh Việt Nam chủ động, tích cực, chân thành, trách nhiệm, sẵn sàng đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển chung, đồng thời nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam trong khu vực.
