Chiều 14/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, đây là một trong những luật trọng tâm, lập pháp quan trọng nhằm đưa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật thoát khỏi hình thức, lối mòn, trở thành động lực xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật.
Chuyển đổi số trong phổ biến pháp luật
Chủ tịch Quốc hội lưu ý phải chuyển đổi số trong phổ biến, giáo dục pháp luật nhưng tránh số hóa cơ học, hướng tới tương tác đa chiều. Dự thảo luật cần bổ sung quy định về cơ chế tiếp nhận, phản hồi, đánh giá mức độ hiểu biết và đo lường tiếp cận pháp luật của người dân trên môi trường số để kịp thời điều chỉnh nội dung tuyên truyền.
Phân định đối tượng và nguồn lực
Theo Chủ tịch Quốc hội, phải phân định rõ đối tượng đặc thù và cá nhân nội dung phổ biến. Giáo dục pháp luật phải dựa vào cộng đồng. Ông đề nghị khắc phục bất cập về nguồn lực và vị thế của Hội đồng Phổ biến, giáo dục pháp luật, yêu cầu trong nghị định thực hiện luật phải có định mức chi tiêu, nguồn lực tương xứng. Đồng thời, đẩy mạnh xã hội hóa, tạo cơ chế khuyến khích thực chất.
Tích hợp giáo dục pháp luật trong nhà trường
Chủ tịch Quốc hội đề nghị tích hợp giáo dục pháp luật trong nhà trường, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng văn hóa tuân thủ, chuyển trọng tâm từ hình phạt, chế tài xử lý vi phạm sang đạo đức văn hóa, thượng tôn pháp luật ngay từ bậc mầm non, tiểu học nhằm hình thành phản xạ tự giác tuân thủ pháp luật.
Bổ sung người cao tuổi vào đối tượng đặc thù
Trước đó, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga đề nghị bổ sung người bị phạt cải tạo không giam giữ vào nhóm đối tượng đặc thù vì tính chất tương đồng với người đang chấp hành hoặc đã chấp hành xong biện pháp hình sự. Bà cũng chỉ ra người cao tuổi dễ bị tác động bởi các hành vi vi phạm như lừa đảo tài chính, mua bán gói nghỉ dưỡng, du lịch, do đó đề nghị bổ sung thêm đối tượng này.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đồng tình: "Qua rất nhiều các vụ việc gần đây, kể cả những người cao tuổi có trình độ, năng lực, đã từng là giáo sư, tiến sĩ nhưng vẫn có khả năng là bị lừa đảo".
Ý kiến thẩm tra về đối tượng đặc thù
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban đề nghị nghiên cứu bổ sung người bị phạt cải tạo không giam giữ, người cao tuổi, thanh thiếu niên, trẻ em vào nhóm đối tượng đặc thù; lao động di cư và người cư trú tại địa bàn có điều kiện tiếp cận pháp luật hạn chế hoặc giao Chính phủ quy định cụ thể. Một số ý kiến đề nghị không nên quy định chung người lao động có mức lương bằng mức lương tối thiểu vùng và người lao động trong khu công nghiệp, khu chế xuất là đối tượng đặc thù vì số lượng lớn, tránh dàn trải nguồn lực, làm giảm ưu tiên cho nhóm thực sự yếu thế.
Thường trực các Ủy ban đề nghị nghiên cứu bổ sung tiêu chí, nguyên tắc xác định đối tượng bị hạn chế khả năng tiếp cận pháp luật làm căn cứ để Chính phủ quy định chi tiết, đảm bảo minh bạch, thống nhất.
Dự thảo Luật hiện quy định đối tượng đặc thù gồm: người dân tộc thiểu số ở vùng đặc biệt khó khăn; người dân tộc thiểu số rất ít người; người lao động trong khu công nghiệp, khu chế xuất; người lao động có mức lương bằng mức lương tối thiểu vùng; người bị bạo lực, người có hành vi bạo lực trong vụ việc bạo lực gia đình, học đường hoặc bạo lực khác; nạn nhân mua bán người; người khuyết tật; người thuộc hộ nghèo, cận nghèo; người đang chấp hành hình phạt tù, người bị phạt tù hưởng án treo, người chấp hành xong hình phạt tù đang tái hòa nhập cộng đồng; người đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính; đối tượng khác bị hạn chế khả năng tiếp cận pháp luật theo quy định của Chính phủ.
