Sáng ngày 15/4, tại trụ sở Thành ủy Hà Nội, Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề "Mô hình chính quyền địa phương hai cấp - Kết quả bước đầu và những vấn đề đặt ra" đã diễn ra dưới sự chủ trì của các đồng chí lãnh đạo cấp cao. Các đồng chí chủ trì gồm: Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Nguyễn Xuân Thắng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Võ Văn Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh; và Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội.
Phát biểu khai mạc và định hướng nội dung
Phát biểu khai mạc, đồng chí Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh tầm quan trọng của hội thảo cả về lý luận và thực tiễn. Đây là cơ hội để các cơ quan Trung ương, địa phương, chuyên gia và nhà khoa học trao đổi, làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực tiễn vận hành, nhận diện khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong thời gian tới.
Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng định hướng nội dung thảo luận, cho biết sau gần một năm triển khai, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã khẳng định là quyết định lịch sử đúng đắn của Đảng. Tuy nhiên, cải cách tổ chức mới là điều kiện cần; nâng cao năng lực thực thi mới là điều kiện đủ để mô hình phát huy hiệu quả bền vững. Trọng tâm không chỉ là sắp xếp đúng, mà còn phải vận hành tốt; không chỉ là giao quyền, mà còn phải bảo đảm đủ năng lực, nguồn lực, công cụ và cơ chế kiểm soát để quyền lực thực thi hiệu quả.
Các tham luận và ý kiến thảo luận
Các tham luận và ý kiến gửi đến hội thảo đều thống nhất rằng mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã bước đầu chứng minh ưu thế trong việc rút ngắn quy trình thủ tục, tăng tính chủ động cho cấp cơ sở và giảm bớt các tầng nấc trung gian không cần thiết.
Bên cạnh đó, một số đại biểu chỉ ra những khó khăn, thách thức, đòi hỏi tổng kết lý luận và thực tiễn kịp thời, như: hệ thống văn bản quy phạm pháp luật còn khoảng trống và chồng chéo khi chưa kịp điều chỉnh tương thích với việc xóa bỏ cấp huyện, gây khó khăn cho thực thi công vụ; áp lực công việc của cán bộ, công chức cấp xã tăng trong khi năng lực chuyên môn và chế độ đãi ngộ chưa tương xứng; hạn chế về hạ tầng kỹ thuật, quá tải dữ liệu và tính liên thông trong chuyển đổi số, cho thấy nền tảng quản trị số chưa đồng bộ.
Từ kinh nghiệm thực tiễn, nhiều đại biểu phân tích sâu các vấn đề mới phát sinh về tổ chức bộ máy, phân cấp phân quyền, công tác cán bộ, chuyển đổi số, quản trị địa phương, kiểm soát quyền lực và dân chủ ở cơ sở; chia sẻ những cách làm hay, mô hình tốt, kinh nghiệm sáng tạo. Trên cơ sở đó, các đại biểu đề xuất giải pháp khả thi nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, tổ chức bộ máy, cơ chế vận hành và nền tảng công nghệ của mô hình chính quyền địa phương hai cấp; kiến nghị các chủ trương, chính sách và giải pháp lớn cần triển khai trong thời gian tới.
Kết luận hội thảo
Kết luận hội thảo, đồng chí Đoàn Minh Huấn đánh giá kết quả hội thảo góp phần làm rõ mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong tổng thể cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy, định hình mô hình tổng thể hệ thống chính trị ba cấp, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và đổi mới, hiện đại hóa quản trị quốc gia. Đồng chí yêu cầu các cơ quan đồng tổ chức hội thảo chắt lọc, hệ thống hóa, tổng hợp các luận cứ khoa học từ tham luận và ý kiến phát biểu, khẩn trương chuyển hóa kết quả hội thảo thành các báo cáo tư vấn, kiến nghị cụ thể đối với Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chỉ đạo sơ kết một năm vận hành mô hình tổng thể hệ thống chính trị ba cấp và chính quyền địa phương hai cấp. Trọng tâm là các đề xuất, kiến nghị tiếp tục hoàn thiện thể chế, hoàn thiện mô hình, xử lý các điểm nghẽn, tăng cường các điều kiện nâng cao năng lực quản trị địa phương trong giai đoạn mới.
