Tổng thống Trump gây sức ép với Quốc hội Mỹ về luật cải cách bầu cử
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có động thái mạnh mẽ vào ngày 8.3 (theo giờ địa phương), khi tuyên bố sẽ không ký duyệt bất kỳ dự luật nào cho đến khi Quốc hội Mỹ thông qua luật cải cách bầu cử. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: "Đây là vấn đề cần ưu tiên. Với tư cách tổng thống, trước khi dự luật được thông qua, tôi sẽ không ký bất kỳ dự luật nào khác, và đó phải là phiên bản đầy đủ chứ không phải bản bị cắt giảm".
Những thay đổi lớn trong đạo luật SAVE America Act
Đạo luật Bảo vệ quyền bỏ phiếu của cử tri Mỹ (SAVE America Act) do đảng Cộng hòa đề xuất, nhằm thắt chặt quy định bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang, bao gồm bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay. Mấu chốt của dự luật là yêu cầu công dân Mỹ phải có hồ sơ "giấy trắng mực đen" chứng minh đủ điều kiện bầu cử, như hộ chiếu Mỹ, giấy khai sinh hoặc giấy chứng nhận nhập tịch.
Trước đây, cử tri chỉ cần tự cam kết đủ điều kiện bỏ phiếu, với việc khai gian có thể bị truy tố, và tỷ lệ người không phải công dân đi bỏ phiếu rất hiếm theo PBS News. Hiện không có quy định liên bang bắt buộc cử tri phải nộp giấy tờ chứng minh quốc tịch.
Nhà Trắng nêu rõ đạo luật yêu cầu loại bỏ lựa chọn bầu cử qua thư, trừ các trường hợp ngoại lệ như người khuyết tật, quân nhân và công dân đang du lịch nước ngoài. Thông cáo từ Nhà Trắng nhấn mạnh: "Yêu cầu cung cấp giấy tờ tùy thân khi bầu cử là điều không người Mỹ nào nên phản đối. Nước Mỹ đang tụt hậu so với các nước khác trong việc thực thi các biện pháp bảo vệ bầu cử cơ bản".
Những thách thức thực tế trong việc chứng minh quốc tịch
Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng (BPC), tổ chức nghiên cứu có tiếng tại Washington D.C, phân tích rằng một bộ phận người Mỹ đủ điều kiện bỏ phiếu nhưng rất khó xuất trình giấy tờ chứng minh quốc tịch. Điều này xuất phát từ những bất cập trong việc xác minh giấy tờ tùy thân.
Ví dụ, phụ nữ Mỹ khi kết hôn thường đổi sang họ chồng, nhưng việc cập nhật tên mới lên mọi loại giấy tờ thường mất thời gian, khiến giấy tờ không còn hợp lệ để đăng ký bầu cử. Một số người không có giấy khai sinh do hoàn cảnh lịch sử, hoặc giấy tờ bị thất lạc khi chuyển nhà hoặc do thiên tai.
Phản ứng từ các bên chính trị
Dự luật cải cách bầu cử đã được Hạ viện Mỹ thông qua, nhưng gặp bế tắc ở Thượng viện do cần 60 phiếu, đồng nghĩa phải có sự ủng hộ của một số nghị sĩ đảng Dân chủ. Trong cuộc phỏng vấn với Đài NBC tuần trước, Tổng thống Trump cho biết ông "không vui" khi dự luật không có tiến triển. Hồi tháng 2, ông từng để ngỏ việc ban hành sắc lệnh hành pháp để thực thi quy định cải cách bầu cử mà không thông qua Quốc hội, nhưng động thái này có thể vấp phải rào cản pháp lý và Tòa án Tối cao can thiệp.
Lãnh đạo đảng Dân chủ tại Thượng viện Mỹ Chuck Schumer cho rằng đạo luật do đảng Cộng hòa khởi xướng sẽ "tước quyền bầu cử của hàng chục triệu người". Thống kê của Đại học Maryland hồi tháng 3.2025 chỉ ra khoảng 21 triệu cử tri đủ điều kiện bỏ phiếu nhưng không có hoặc khó lấy tài liệu chứng minh quốc tịch. Trên mạng xã hội X, ông Schumer viết: "Nếu ông Trump dọa không ký bất kỳ dự luật nào thì cứ để vậy, rồi Thượng viện sẽ hoàn toàn bế tắc. Đảng Dân chủ sẽ không hỗ trợ thông qua đạo luật SAVE America dưới bất kỳ hình thức nào".
Một số nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Hạ viện bác bỏ cáo buộc dự luật "tước quyền cử tri", cho rằng việc xuất trình giấy tờ tùy thân là "lẽ thường" trong đời sống hằng ngày. Hạ nghị sĩ Michael Cloud khẳng định: "Người Mỹ xứng đáng được tự tin về tính toàn vẹn của các cuộc bầu cử". Hạ nghị sĩ Chip Roy giải thích dự luật cũng yêu cầu tiểu bang lập quy trình tạo điều kiện cho cử tri xác minh danh tính trong trường hợp đổi tên họ.
