Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Mạnh: Cả hệ thống chính trị sẵn sàng cho Ngày hội bầu cử lớn
Trao đổi với phóng viên về công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Thư ký Quốc hội, Chánh Văn phòng Hội đồng Bầu cử Quốc gia Lê Quang Mạnh khẳng định: Cả hệ thống chính trị đang tập trung cao độ, sẵn sàng cho Ngày hội lớn của toàn dân. Từ nay đến ngày bầu cử 15/3/2026, yêu cầu cao nhất là tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, điều hành chặt chẽ, xử lý kịp thời các tình huống phát sinh và giữ vững kỷ luật trong toàn hệ thống.
Những điểm mới đáng chú ý trong cuộc bầu cử lần này
Cuộc bầu cử lần này có nhiều điểm mới đáng chú ý, không chỉ ở phương diện tổ chức mà còn ở bối cảnh vận hành của hệ thống chính trị. Đây là lần đầu tiên tổ chức bầu cử trong điều kiện triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính. Phạm vi quản lý của mỗi đơn vị hành chính rộng hơn, quy mô dân số lớn hơn, yêu cầu về năng lực điều hành cũng cao hơn. Điều đó tác động trực tiếp đến việc xác định cơ cấu, phân bổ số lượng đại biểu và tổ chức các hội nghị hiệp thương.
Nếu trước đây việc tiếp xúc cử tri hay tổ chức mạn đàm tiểu sử người ứng cử diễn ra trong không gian hẹp, thì nay phải bảo đảm người ứng cử có điều kiện tiếp cận đầy đủ các nhóm dân cư trong địa bàn rộng hơn. Đây là một thay đổi quan trọng, đòi hỏi sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng.
Bên cạnh đó, chuyển đổi số đã trở thành phương thức điều hành xuyên suốt. Việc kết nối, đối chiếu danh sách cử tri với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng các nền tảng như VNeID giúp nâng cao độ chính xác, hạn chế trùng lặp hoặc sai sót thông tin. Tuy nhiên, ông Lê Quang Mạnh xác định rõ: công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ. Điều cốt lõi vẫn là trách nhiệm của con người trong việc rà soát, kiểm tra và chịu trách nhiệm về từng khâu, từng nhiệm vụ.
Vì vậy, cùng với việc triển khai hệ thống số, công tác tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở được đặc biệt coi trọng. Điểm mới quan trọng khác, quy trình bầu cử lần này được rút ngắn về thời gian so với các nhiệm kỳ trước. Việc rút ngắn này không làm giảm yêu cầu chặt chẽ của từng bước, mà buộc các cơ quan liên quan phải phối hợp nhịp nhàng hơn, xử lý công việc khoa học hơn, tránh chồng chéo.
Điểm mới khác là chủ trương tăng số lượng đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, dự kiến 145 đại biểu ở Trung ương và 55 đại biểu tại địa phương. Điều này phản ánh định hướng tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội. Đại biểu hoạt động chuyên trách có điều kiện dành toàn bộ thời gian cho hoạt động Quốc hội, theo dõi sâu các lĩnh vực, từ đó nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động nghị trường.
Chuẩn hóa quy trình bỏ phiếu và kiểm phiếu
Từ nay đến ngày bầu cử 15/3/2026 là giai đoạn nước rút, có ý nghĩa quyết định đối với thành công của cuộc bầu cử. Tinh thần chung đã được quán triệt rất rõ trong Kết luận số 03-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Hội nghị toàn quốc về công tác bầu cử vừa qua. Đó là, tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, không được chủ quan, lơ là, phải kiểm soát chặt chẽ từng khâu, từng việc, từng địa bàn.
Danh sách chính thức 864 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI đã được công bố sớm hơn thời hạn quy định, bảo đảm cơ cấu, thành phần và số dư theo quy định. Tại địa phương, các Ủy ban bầu cử cấp tỉnh, cấp xã được thành lập đúng thời hạn luật định. Danh sách hơn 73 triệu cử tri đã được niêm yết công khai tại 72.195 khu vực bỏ phiếu trong cả nước.
Trên cơ sở đó, có 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là ở cấp cơ sở:
- Hoàn thiện ở mức cao nhất công tác quản lý dữ liệu và bảo đảm quyền bầu cử của công dân.
- Tổ chức thực chất các hội nghị tiếp xúc cử tri vận động bầu cử.
- Tiếp tục nắm vững địa bàn, phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng để bảo đảm an ninh, an toàn toàn diện.
- Chuẩn hóa quy trình bỏ phiếu và kiểm phiếu.
Ngày bầu cử phải được tổ chức nghiêm túc, đúng luật, từ việc khai mạc, hướng dẫn quy trình để cử tri bỏ phiếu, niêm phong hòm phiếu đến kiểm phiếu và lập biên bản. Mỗi cán bộ tổ bầu cử cần tiếp tục được tập huấn kỹ lưỡng, “cầm tay chỉ việc” để thực hiện đúng quy trình, không để xảy ra sai sót dù là nhỏ nhất.
Củng cố mạnh mẽ niềm tin của nhân dân
Từ những kết quả đã đạt được đến thời điểm này và tinh thần tập trung cao độ của cả hệ thống chính trị, Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Mạnh tin tưởng cuộc bầu cử sẽ được tổ chức thành công tốt đẹp. Đặc biệt, ông kỳ vọng rất lớn vào chất lượng đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND nhiệm kỳ tới.
Việc bảo đảm cơ cấu hợp lý, tăng tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách và thực hiện quy trình giới thiệu, thẩm tra nghiêm túc sẽ góp phần hình thành một Quốc hội và HĐND các cấp có đủ năng lực, bản lĩnh và trách nhiệm để thực hiện tốt chức năng lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, của địa phương trong nhiệm kỳ mới.
Thành công không chỉ nằm ở tỷ lệ cử tri cả nước đi bỏ phiếu, thực hiện quyền dân chủ của mình mà còn ở hiệu quả hoạt động của các cơ quan dân cử sau đó. Ông tin tưởng rằng, cuộc bầu cử lần này sẽ tiếp tục củng cố mạnh mẽ niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Niềm tin ấy không đến từ khẩu hiệu, mà từ cách tổ chức công việc cụ thể: công khai danh sách cử tri, tạo điều kiện để cử tri tiếp xúc, đối thoại với người ứng cử, xử lý kịp thời kiến nghị, phản ánh. Khi người dân cảm nhận rõ quyền làm chủ của mình được tôn trọng và bảo đảm, đó là giá trị sâu sắc nhất của một cuộc bầu cử dân chủ.
