Hà Nội hướng dẫn tuyên truyền quyền và nghĩa vụ bầu cử Quốc hội khóa XVI
Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội vừa ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết về công tác tuyên truyền pháp luật liên quan đến quyền và nghĩa vụ của công dân trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Đây được xem là một bước đi quan trọng nhằm đảm bảo tính minh bạch và dân chủ trong quá trình bầu cử sắp tới.
Bầu cử - phương thức thể hiện quyền làm chủ của nhân dân
Theo hướng dẫn, bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân là một trong những quyền chính trị cơ bản của công dân, đã được Hiến pháp ghi nhận. Bầu cử không chỉ là phương thức thể hiện ý chí, nguyện vọng mà còn là biểu hiện rõ nét nhất của quyền làm chủ của nhân dân trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Cuộc bầu cử này sẽ được tổ chức vào chủ nhật, ngày 15/3/2026 trên phạm vi cả nước, diễn ra trong bối cảnh đất nước đạt được nhiều thành tựu to lớn sau 40 năm đổi mới.
Sự kiện chính trị quan trọng này diễn ra ngay sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, là bước cụ thể hóa nghị quyết gắn liền với công tác cán bộ. Đây cũng là dịp để cử tri phát huy quyền làm chủ, lựa chọn những người tiêu biểu, xứng đáng đại diện cho ý chí của mình trong Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ mới.
Nguyên tắc và tiêu chuẩn trong bầu cử
Hướng dẫn nêu rõ, bầu cử được tiến hành theo các nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Công dân Việt Nam đủ 18 tuổi trở lên tính đến ngày 15/3/2026 (sinh từ ngày 15/3/2008 trở về trước) đều có quyền bầu cử. Quyền này đi đôi với nghĩa vụ, thông qua việc bỏ phiếu, công dân trực tiếp tham gia vào việc thiết lập bộ máy nhà nước.
Về tiêu chuẩn của đại biểu, hướng dẫn đưa ra các yêu cầu cụ thể cho cả đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, bao gồm:
- Trung thành với Tổ quốc, nhân dân và Hiến pháp, phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh.
- Có phẩm chất đạo đức tốt, chí công vô tư, kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực.
- Có trình độ văn hóa, chuyên môn, đủ năng lực, sức khỏe và uy tín để thực hiện nhiệm vụ.
- Liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và được nhân dân tín nhiệm.
Đối với đại biểu Hội đồng nhân dân, cần thêm điều kiện cư trú hoặc công tác tại địa phương mà mình đại diện.
Quy trình bầu cử và các quy định chi tiết
Ngày bầu cử được ấn định là chủ nhật, 15/3/2026, với thời gian bỏ phiếu từ 7 giờ sáng đến 7 giờ tối. Tùy tình hình địa phương, thời gian có thể điều chỉnh nhưng không được bắt đầu trước 5 giờ sáng hoặc kết thúc sau 9 giờ tối. Mỗi cử tri có quyền bỏ một phiếu bầu đại biểu Quốc hội và một phiếu bầu đại biểu Hội đồng nhân dân tương ứng với mỗi cấp.
Các quy định về bỏ phiếu được nêu rõ:
- Cử tri phải tự mình đi bầu, xuất trình thẻ cử tri, trừ trường hợp đặc biệt như ốm đau, khuyết tật.
- Nguyên tắc bí mật phiếu bầu được đảm bảo, không ai được xem phiếu của cử tri.
- Nghiêm cấm mọi hành vi vận động bầu cử, mang vũ khí hoặc tài liệu xấu vào khu vực bỏ phiếu.
Phiếu bầu hợp lệ phải có dấu của Tổ bầu cử, bầu đủ hoặc ít hơn số lượng đại biểu quy định, và không ghi thêm tên hoặc nội dung khác. Những phiếu không đáp ứng các yêu cầu này sẽ bị coi là không hợp lệ.
Hướng dẫn cũng nhấn mạnh, mọi hành vi vi phạm như gian lận phiếu bầu, cản trở bầu cử sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, từ kỷ luật đến truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ.
