Bầu cử 2026: Công nghệ số thúc đẩy minh bạch và hiệu quả
Vào ngày Chủ Nhật 15/3/2026, cử tri trên toàn quốc sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Đây là sự kiện chính trị trọng đại, dịp để nhân dân thực hiện quyền làm chủ, lựa chọn những đại diện xứng đáng tham gia cơ quan quyền lực Nhà nước ở cả Trung ương và địa phương.
Điểm mới trong công tác bầu cử
Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai công tác bầu cử, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đã chỉ ra những điểm mới lần đầu tiên được áp dụng. Cụ thể, tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp, thời gian thực hiện các bước trong quy trình bầu cử được rút ngắn đáng kể. Đồng thời, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong công tác bầu cử đang được triển khai mạnh mẽ.
Trong bối cảnh chuyển đổi số được đẩy mạnh, việc ứng dụng công nghệ vào bầu cử có ý nghĩa quan trọng trong việc phát huy quyền làm chủ của người dân, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng và trách nhiệm của mỗi lá phiếu.
Dấu ấn công nghệ thông tin và chuyển đổi số
Trao đổi với báo chí, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Quang Huân - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhấn mạnh rằng dấu ấn của công nghệ thông tin và chuyển đổi số được thể hiện rõ nét từ công tác quản lý cử tri, hồ sơ ứng cử đến các bước liên quan trong kỳ bầu cử này.
Theo ông Huân, việc xây dựng Chính phủ số và xã hội số đã được hình thành từ sớm, đặc biệt sau khi Nghị quyết 57 ra đời và Quốc hội ban hành Nghị quyết 193 để thể chế hóa. Các hoạt động cụ thể như "Bình dân học vụ số" và đầu tư hạ tầng đồng bộ đã được triển khai tích cực.
Ông Huân chia sẻ: "Quốc hội khóa XV đã bắt đầu áp dụng trí tuệ nhân tạo vào việc rà soát văn bản luật và đánh giá tác động. Trước đây, một quy định có thể liên quan đến nhiều đạo luật, việc rà soát thủ công thường mất nhiều thời gian. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của AI, quá trình này trở nên nhanh chóng và hiệu quả hơn rất nhiều."
Việc xây dựng chính phủ số và xã hội số không chỉ dừng lại trên văn bản mà đã được triển khai thực tế. Hiện nay, những tiến bộ này đang được áp dụng trong kỳ bầu cử lần này, tạo tiền đề cho một cuộc "tập dượt" quan trọng để vận hành xã hội số trong tương lai.
Lợi ích từ ứng dụng công nghệ
Ứng dụng công nghệ trong bầu cử không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn đảm bảo tính minh bạch và rõ ràng, hỗ trợ công tác tuyển chọn trở nên nhanh chóng và chính xác hơn so với phương pháp thủ công trước đây.
Trên nền tảng VNeID, cử tri có thể dễ dàng tra cứu danh sách ứng cử viên, giúp tiếp cận thông tin bầu cử một cách nhanh chóng và thuận tiện. Một lợi ích nổi bật khác là việc tổ chức tiếp xúc cử tri trực tuyến.
Nếu trước đây chỉ có hình thức tiếp xúc trực tiếp, thì hiện nay các ứng cử viên có thể thực hiện trực tuyến qua các nền tảng số. Điều này cho phép cử tri tiếp cận thông tin về ứng cử viên nhanh hơn, thay vì phải ra ngoài xem lý lịch và chương trình hành động dán trên bảng giấy như trước.
Đặc biệt, cử tri và ứng cử viên có thể tương tác số thông qua các nhóm Zalo, cho phép cử tri đặt câu hỏi về những vấn đề ngoài khuôn khổ chương trình hành động. Điều này giúp cử tri hiểu rõ hơn về định hướng của ứng viên và cân nhắc kỹ lưỡng trước khi bỏ phiếu.
Ông Huân nhấn mạnh: "Tôi tin rằng chất lượng đại biểu trong kỳ bầu cử này sẽ được nâng cao đáng kể thông qua sự sàng lọc kỹ lưỡng từ hồ sơ, chương trình hành động và tương tác trực tuyến. Nền tảng số mang lại lợi ích to lớn cho cuộc bầu cử."
Vai trò và trách nhiệm của cử tri
Đại biểu Nguyễn Quang Huân cho rằng cử tri là chủ thể trung tâm của cuộc bầu cử. Mỗi lá phiếu không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm công dân đối với đất nước. Do đó, cử tri cần tìm hiểu kỹ thông tin, chương trình hành động và năng lực của từng ứng viên, tránh lựa chọn theo cảm tính.
Sự cân nhắc thận trọng sẽ quyết định chất lượng đại biểu được bầu vào Quốc hội Việt Nam. Bên cạnh đó, cử tri còn có vai trò giám sát sau bầu cử, theo dõi việc thực hiện cam kết của đại biểu và phản ánh kịp thời các vấn đề phát sinh.
"Khi mỗi cử tri tham gia với tinh thần trách nhiệm, hiểu biết và chủ động, cuộc bầu cử sẽ thực sự dân chủ, minh bạch và lựa chọn được những người xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân," ông Huân nhấn mạnh.
Kỳ vọng vào đại biểu nhiệm kỳ mới
Ông Nguyễn Quang Huân kỳ vọng các đại biểu Quốc hội nhiệm kỳ mới sẽ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng và tinh thần phụng sự nhân dân. Ngoài năng lực chuyên môn, họ cần có kiến thức thực tế, tư duy đổi mới và khả năng phản biện chính sách, đặc biệt trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh cải cách thể chế và chuyển đổi số.
Quốc hội ngày càng đòi hỏi chất lượng lập pháp cao hơn, giám sát thực chất hơn và quyết định những vấn đề quan trọng, phức tạp hơn. "Tôi mong muốn mỗi đại biểu thực sự gắn bó với cử tri, lắng nghe và phản ánh trung thực ý chí, nguyện vọng của nhân dân, qua đó góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội," ông Huân nói.
Sẵn sàng cho Ngày bầu cử
Tại họp báo về công tác chuẩn bị cho Ngày bầu cử, bà Tạ Thị Yên - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội, cho biết một điểm mới quan trọng là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong các khâu bầu cử, như khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để lập danh sách cử tri và triển khai phần mềm quản lý thông tin bầu cử.
"Qua đó, sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo tính minh bạch và tạo thuận lợi hơn cho cử tri khi tham gia bầu cử," bà Yên nói.
Bà nhấn mạnh rằng với sự chuẩn bị tích cực của cả hệ thống chính trị và sự tham gia trách nhiệm của cử tri, cuộc bầu cử sẽ thực sự là ngày hội lớn của toàn dân, thể hiện sinh động quyền làm chủ của nhân dân trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Đến thời điểm hiện tại, công tác chuẩn bị cho Ngày bầu cử đã được Hội đồng bầu cử quốc gia và các cơ quan ở Trung ương, địa phương triển khai đồng bộ, chặt chẽ, cơ bản hoàn thành theo tiến độ luật định và sẵn sàng cho sự kiện quan trọng này.
