Mới đây, một người đàn ông tên Ngô, sống tại huyện Hu Dị, thành phố Hoài An, tỉnh Giang Tô, đã bị rắn độc cắn khi đang cấy lúa trên ruộng. Nhờ bình tĩnh xử lý và đến bệnh viện kịp thời, ông đã tránh được nguy cơ hoại tử chi và bảo toàn tính mạng. Các bác sĩ đã dành nhiều lời khen ngợi cho hành động tự cứu của ông.
Diễn biến vụ việc
Khi đang làm việc, ông Ngô bất ngờ cảm thấy đau nhói ở chân trái. Sau khi kiểm tra, ông phát hiện một con rắn có màu nâu đất, đầu dẹt. Nghi ngờ đây là rắn độc, ông lập tức kiểm tra vết thương và thấy hai dấu răng đặc trưng. Ngay sau đó, ông dùng tay nặn bớt máu từ vết cắn, đồng thời dùng một dải vải buộc phía trên vị trí bị thương để làm chậm quá trình lưu thông máu.
Sau khi được xử trí ban đầu tại bệnh viện địa phương, ông tiếp tục đến điều trị tại Bệnh viện số 2 Nam Kinh, nơi có kinh nghiệm tiếp nhận các ca rắn cắn và côn trùng độc đốt. Theo bác sĩ Vương Quân, khoa Cấp cứu của bệnh viện, bệnh nhân nhập viện vào khoảng hai giờ sau khi bị rắn cắn. Khi đó, bàn chân trái đã sưng nề nghiêm trọng và vẫn còn rỉ máu.
Phán đoán của bác sĩ
Dựa trên mô tả của bệnh nhân, các bác sĩ nhận định thủ phạm nhiều khả năng là loài rắn lục độc thường gặp ở khu vực Nam Kinh. Loài rắn này sở hữu nọc độc gây tổn thương tế bào là chủ yếu, đồng thời có độc tính thần kinh. Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ hoại tử chi, phải cắt cụt chân tay, thậm chí không qua khỏi.
Bệnh nhân sau đó được tiêm huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu. Nhờ được cấp cứu và điều trị kịp thời, tình trạng hiện đã ổn định.
Bài học từ hành động của ông Ngô
Các bác sĩ cho biết một số hành động của ông Ngô ngay sau khi bị cắn có giá trị tham khảo trong tình huống khẩn cấp. Trước hết, ông giữ được bình tĩnh và ghi nhớ đặc điểm bên ngoài của con rắn. Thông tin này giúp bác sĩ định hướng loại nọc độc và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp hơn. Người bệnh cũng nhanh chóng kiểm tra vết thương, thực hiện sơ cứu ban đầu và đến cơ sở y tế chỉ khoảng hai giờ sau khi bị cắn. Theo các bác sĩ, việc tiếp cận điều trị sớm đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế biến chứng do nọc độc gây ra.
Thứ ba, việc ông Ngô dùng dải vải buộc phía trên vùng bị cắn giúp làm chậm tốc độ tuần hoàn máu. Tuy nhiên, đây không phải biện pháp được khuyến cáo rộng rãi cho mọi trường hợp rắn cắn.
Lời khuyên từ chuyên gia
Theo các chuyên gia, điều quan trọng nhất khi bị rắn cắn là giữ bình tĩnh và hạn chế vận động để làm chậm quá trình nọc độc lan truyền trong cơ thể. Nạn nhân nên được cho nằm yên, trấn an để tránh hoảng loạn. Chi bị cắn cần được bất động và đặt thấp hơn vị trí của tim nhằm giảm tốc độ hấp thu nọc độc. Vết thương nên được rửa sạch bằng xà phòng và nước, sau đó có thể phủ gạc mát để giảm đau và sưng nề.
Sau khi sơ cứu ban đầu, người bị nạn cần được nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế để được đánh giá tình trạng, xác định loại rắn gây độc và sử dụng huyết thanh kháng nọc phù hợp nếu cần thiết.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết kỹ thuật băng ép kết hợp bất động chỉ được khuyến nghị trong một số trường hợp đặc biệt, chủ yếu với các loài rắn có nọc độc thần kinh nhưng không gây sưng nề đáng kể tại vị trí bị cắn. Nhóm này bao gồm nhiều loài rắn độc như rắn taipan, rắn nâu và rắn hổ. Vì vậy, người dân không nên tự ý garo hoặc băng ép quá chặt vết thương nếu không có hướng dẫn chuyên môn.
Bên cạnh đó, các chuyên gia lưu ý không nên rạch vết thương, nặn máu hay hút nọc vì những biện pháp này có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, nhiễm trùng và khiến nọc độc hấp thu nhanh hơn. Tương tự, việc đắp các loại lá cây không rõ nguồn gốc lên vết cắn cũng không được khuyến khích do có thể làm tổn thương mô, gây hoại tử hoặc làm tình trạng nhiễm trùng trở nên nghiêm trọng hơn.
