Theo Luật Trật tự, An toàn giao thông đường bộ, xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ phải lắp thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe. Đối với xe từ 8 chỗ trở lên, yêu cầu bổ sung thêm thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách.
Để cụ thể hóa quy định này, Bộ Công an đang lấy ý kiến cho dự thảo nghị định, trong đó đề xuất chi tiết về việc lắp đặt các thiết bị giám sát nêu trên.
Yêu cầu kỹ thuật và tích hợp thiết bị
Theo dự thảo, thiết bị giám sát hành trình, ghi nhận hình ảnh người lái xe và khoang chở khách có thể được tích hợp trong một hoặc nhiều thiết bị riêng biệt. Tuy nhiên, tất cả phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật và đảm bảo ghi nhận được các dữ liệu như hành trình xe chạy, tốc độ vận hành, hình ảnh tài xế, hình ảnh người lên xuống xe trong mọi điều kiện ánh sáng.
Đặc biệt, các thiết bị phải có chức năng tự động phát hiện hành vi vi phạm hoặc gây mất an toàn, đồng thời tự động cảnh báo cho lái xe nhằm phòng ngừa tai nạn giao thông.
Lưu trữ và truyền dữ liệu
Dữ liệu từ thiết bị giám sát sẽ được truyền về máy chủ dịch vụ, sau đó chuyển tiếp đến máy chủ Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) theo thời gian thực. Cụ thể:
- Dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình được lưu trữ trên thiết bị ít nhất 30 ngày, trên máy chủ dịch vụ ít nhất 1 năm, và trên máy chủ CSGT ít nhất 3 năm.
- Dữ liệu vi phạm từ camera ghi hình người lái xe và khoang khách được lưu trữ trên máy chủ dịch vụ ít nhất 3 tháng, trên máy chủ CSGT ít nhất 3 năm.
Mục tiêu giảm tai nạn giao thông
Thống kê từ Bộ Công an cho thấy, trung bình cứ 3 vụ tai nạn giao thông thì có 1 vụ liên quan đến xe tải, rơ mooc, sơ mi rơ mooc hoặc xe khách. Nguyên nhân chủ yếu do hành vi vi phạm của người lái xe.
Việc lắp đặt thiết bị giám sát sẽ giúp ngăn ngừa các hành vi như không thắt dây an toàn, sử dụng điện thoại khi lái xe, chạy quá tốc độ, lái xe quá thời gian quy định, ngủ gật, mất tập trung và nhồi nhét khách. Qua đó, giảm thiểu nguy cơ tai nạn giao thông đối với nhóm phương tiện này.
Lộ trình thực hiện
Bộ Công an đề xuất lộ trình lắp đặt như sau:
- Từ ngày 1/1/2028: Lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe đối với xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ.
- Từ ngày 1/1/2029: Lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách đối với xe từ 29 chỗ trở lên.
- Từ ngày 1/1/2030: Lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách đối với xe từ 8 chỗ đến 29 chỗ.
Mức xử phạt dự kiến
Tại dự thảo sửa đổi Nghị định 168/2024, Bộ Công an đề xuất phạt tiền từ 1 đến 2 triệu đồng đối với tài xế xe kinh doanh vận tải không lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe hoặc camera khoang hành khách. Các đơn vị kinh doanh vận tải cũng phải chịu trách nhiệm với mức phạt từ 5 đến 6 triệu đồng đối với cá nhân và từ 10 đến 12 triệu đồng đối với tổ chức.
