Nhiều dự án giao thông trọng điểm trên cả nước đang đối mặt với tình trạng chậm tiến độ nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ không thể hoàn thành theo kế hoạch. Theo báo cáo mới nhất từ Bộ Giao thông Vận tải, hàng loạt công trình có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công thấp, trong khi tiến độ thi công bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như giải phóng mặt bằng, thiếu vật liệu xây dựng và năng lực nhà thầu hạn chế.
Thực trạng chậm tiến độ tại các dự án lớn
Các dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM, cùng nhiều công trình giao thông trọng điểm khác đang gặp khó khăn trong việc đẩy nhanh tiến độ. Cụ thể, dự án cao tốc Bắc - Nam đoạn qua các tỉnh miền Trung chỉ đạt khoảng 60% khối lượng công việc, trong khi thời gian thi công còn lại rất ít. Tương tự, các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM cũng chậm tiến độ do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng và điều chỉnh thiết kế.
Nguyên nhân chính dẫn đến chậm tiến độ
Theo các chuyên gia, có ba nguyên nhân chính khiến các dự án giao thông chậm tiến độ. Thứ nhất, công tác giải phóng mặt bằng gặp nhiều trở ngại do vướng mắc về thủ tục pháp lý và giá đền bù chưa hợp lý. Thứ hai, nguồn cung vật liệu xây dựng như cát, đá, xi măng không ổn định, giá cả biến động mạnh. Thứ ba, năng lực của một số nhà thầu còn yếu, thiếu máy móc thiết bị và nhân lực có trình độ.
Nguy cơ không hoàn thành đúng hạn
Nếu tình trạng chậm tiến độ không được khắc phục kịp thời, nhiều dự án có nguy cơ không thể hoàn thành đúng thời hạn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến kế hoạch phát triển hạ tầng giao thông quốc gia mà còn gây lãng phí nguồn vốn đầu tư công. Bộ Giao thông Vận tải đã yêu cầu các ban quản lý dự án và nhà thầu tăng cường giám sát, đẩy nhanh tiến độ thi công, đồng thời kiến nghị Chính phủ tháo gỡ khó khăn về cơ chế, chính sách.
Giải pháp khắc phục
Để giải quyết tình trạng chậm tiến độ, các chuyên gia đề xuất cần đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, áp dụng cơ chế đặc thù cho các dự án trọng điểm. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng thi công, xử lý nghiêm các nhà thầu vi phạm tiến độ. Ngoài ra, việc sử dụng vật liệu thay thế và công nghệ thi công mới cũng được khuyến khích để rút ngắn thời gian xây dựng.
Bộ Giao thông Vận tải cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với các địa phương và nhà thầu để tháo gỡ khó khăn, đảm bảo các dự án giao thông trọng điểm hoàn thành đúng tiến độ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
