Theo số liệu hiện trạng rừng năm 2025, cả nước có khoảng 3,07 triệu ha rừng và đất lâm nghiệp chưa được giao, chưa cho thuê. Diện tích này hiện do UBND cấp xã quản lý, chiếm hơn 20,5% tổng diện tích rừng quốc gia. Các chuyên gia cho rằng đây là quỹ đất rất lớn nhưng đang tồn tại nhiều bất cập kéo dài.
Thực trạng quản lý rừng tại cấp xã
Mặc dù được giao trách nhiệm quản lý, song cấp xã chưa được xác lập đầy đủ địa vị pháp lý như một chủ rừng thực sự. Điều này dẫn đến tình trạng “quản lý nhưng thiếu quyền và thiếu nguồn lực”. Các xã gặp khó khăn trong việc thực hiện các biện pháp bảo vệ, phát triển rừng cũng như khai thác hiệu quả quỹ đất này.
Nguyên nhân của những bất cập
Theo phân tích, nguyên nhân chính là do thiếu khung pháp lý rõ ràng và cơ chế tài chính phù hợp. Cấp xã không được giao quyền sử dụng đất một cách chính thức, dẫn đến không thể ký kết các hợp đồng thuê, giao khoán hay huy động vốn đầu tư. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực và kinh phí dành cho quản lý rừng tại cấp xã còn hạn chế.
Hệ lụy và giải pháp
Tình trạng này kéo dài đã gây lãng phí nguồn tài nguyên rừng, ảnh hưởng đến công tác bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế địa phương. Các chuyên gia kiến nghị cần sớm hoàn thiện chính sách, xác lập địa vị pháp lý cho cấp xã như một chủ rừng thực thụ, đồng thời tăng cường nguồn lực và nâng cao năng lực quản lý cho đội ngũ cán bộ cơ sở.
