Chuyên gia tư vấn: Chọn ngành học đúng đam mê, đừng sợ AI, lương cao sau tốt nghiệp
Trong buổi tư vấn trực tuyến trên Tri Thức - Znews, ThS Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông của Đại học Công thương TP.HCM, đã phân tích chiến thuật lựa chọn ngành học cho thí sinh trước ngưỡng cửa đại học. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo đuổi đam mê, đồng thời giải đáp các thắc mắc về xu hướng chọn ngành, tác động của trí tuệ nhân tạo (AI), học phí và cơ hội việc làm với mức lương hấp dẫn sau tốt nghiệp.
Đam mê là chìa khóa, đừng chạy theo "trend" mạng xã hội
ThS Phạm Thái Sơn khuyến khích thí sinh mạnh dạn theo đuổi ngành học mà mình thực sự yêu thích, thay vì chọn ngành "an toàn" hoặc chạy theo xu hướng trên mạng xã hội. Ông cho biết: "Đam mê chính là yếu tố quan trọng giúp các em duy trì động lực học tập và phát triển nghề nghiệp lâu dài." Để giảm bớt rủi ro, thí sinh có thể đặt ngành học yêu thích ở nhiều trường đại học khác nhau với các mức điểm chuẩn từ cao đến thấp.
Ông cũng cảnh báo về việc nhiều học sinh hiện nay lựa chọn ngành học theo "trend" mà thiếu sự cân nhắc kỹ lưỡng về năng lực và sở thích cá nhân. "Việc chạy theo xu hướng có thể khiến các em gặp khó khăn trong quá trình học tập và khó gắn bó lâu dài với nghề nghiệp sau này," ông nhấn mạnh. Thay vào đó, thí sinh nên chủ động tham gia các hoạt động hướng nghiệp, trải nghiệm thực tế để hiểu rõ bản thân.
AI không phải mối đe dọa, mà là công cụ hỗ trợ
Trước nỗi lo của nhiều học sinh về việc AI có thể thay thế con người trong tương lai, ThS Phạm Thái Sơn chia sẻ: "AI nên được nhìn nhận như một công cụ hỗ trợ thay vì là mối đe dọa." Ông giải thích rằng nếu sinh viên được trang bị kiến thức chuyên môn vững vàng và biết cách ứng dụng AI vào công việc, họ hoàn toàn có thể nâng cao năng suất và giá trị bản thân. Ngược lại, việc không cập nhật công nghệ sẽ khiến người lao động dễ bị tụt lại phía sau.
Khi đứng trước lựa chọn giữa ngành học yêu thích và ngành "an toàn" trước tác động của AI, ông khuyên thí sinh cần bắt đầu từ việc hiểu rõ bản thân, đồng thời nắm bắt xu hướng phát triển của công nghệ và nhu cầu nhân lực của xã hội.
Cơ hội việc làm và mức lương hấp dẫn sau tốt nghiệp
Về cơ hội việc làm, ThS Phạm Thái Sơn tiết lộ thông tin đáng chú ý từ Đại học Công thương TP.HCM:
- Đối với khối ngành kinh tế - luật - du lịch, mức lương khởi điểm dao động từ 8-10 triệu đồng/tháng.
- Khối ngành kỹ thuật có mức lương từ 9 triệu đồng/tháng trở lên, thậm chí có thể đạt 13-14 triệu đồng/tháng.
Ông cho biết thêm: "Đây là mức lương ban đầu và sẽ tăng theo kinh nghiệm làm việc. Thực tế, nhiều cựu sinh viên đã đạt thu nhập rất cao hoặc tự thành lập doanh nghiệp với doanh thu hàng tỷ đồng." Tỷ lệ sinh viên làm việc đúng ngành ở khối kỹ thuật - công nghệ khi mới ra trường đạt khoảng 80%, trong khi khối kinh tế - luật là khoảng 70%. Mặt bằng chung, 60% sinh viên có việc làm ngay sau khi tốt nghiệp, số còn lại thường tìm được việc trong vòng 2-3 tháng.
Học phí tăng do đầu tư nâng cao chất lượng đào tạo
Trả lời câu hỏi về xu hướng học phí đại học tăng, ThS Phạm Thái Sơn giải thích: "Việc học phí tăng trong những năm gần đây là xu hướng tất yếu, xuất phát từ yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo và đầu tư cơ sở vật chất." Tại Đại học Công Thương TP.HCM, tổng học phí toàn khóa hiện vào khoảng 140 triệu đồng, và nhà trường đã đầu tư mạnh mẽ gần 2.000 tỷ đồng để nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị giảng dạy và nghiên cứu.
Dự kiến trong thời gian tới, học phí toàn khóa có thể tăng tối đa lên khoảng 155 triệu đồng. Ông nhấn mạnh rằng học phí của các trường công lập hiện nay nhìn chung ở mức hợp lý do sự đầu tư lớn về cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên.
Chiến lược sắp xếp nguyện vọng và kết nối doanh nghiệp
Về chiến lược sắp xếp nguyện vọng, ThS Phạm Thái Sơn khuyên thí sinh nên ưu tiên lựa chọn ngành học trước, sau đó mới cân nhắc đến trường đại học phù hợp. Ông đề xuất: "Thí sinh nên dành khoảng 3-4 nguyện vọng đầu tiên cho những ngành học yêu thích nhất, sau đó bổ sung những nguyện vọng có mức độ an toàn hơn để tăng khả năng trúng tuyển."
Đối với vấn đề kết nối doanh nghiệp, ông chia sẻ rằng Đại học Công Thương TP.HCM đã thiết lập mạng lưới hợp tác rộng rãi, với khoa Luật hợp tác với gần 50 doanh nghiệp và văn phòng luật sư, trong khi các khoa như Điện tử, Cơ khí và Công nghệ thực phẩm hợp tác với gần 300 doanh nghiệp. Một số giảng viên đồng thời là giám đốc doanh nghiệp, qua đó tạo thêm nhiều cơ hội thực tập và việc làm cho sinh viên.
Buổi tư vấn nằm trong khuôn khổ series "Pick the Right" của Tri Thức - Znews, nhằm đồng hành cùng thí sinh trong mùa tuyển sinh 2026, cung cấp thông tin chuyên sâu và góc nhìn đa chiều để giúp các em đưa ra quyết định sáng suốt về ngành học và nghề nghiệp tương lai.
