Iraq đang thúc đẩy kế hoạch xây dựng một tuyến thương mại đường bộ chiến lược dài 1.200 km, bắt đầu từ tỉnh Basra ở miền nam Iraq, băng qua lãnh thổ Syria và kết thúc tại biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Dự án này được kỳ vọng sẽ tạo ra một hành lang kinh tế quan trọng, kết nối Vịnh Ba Tư với châu Âu, đồng thời củng cố vai trò trung tâm của Iraq và Syria trong thương mại khu vực.
Mục tiêu của tuyến đường thương mại mới
Tuyến đường bộ này, được gọi là "Con đường Phát triển", nhằm mục đích giảm sự phụ thuộc vào các tuyến đường biển truyền thống qua kênh đào Suez, vốn thường xuyên đối mặt với tình trạng tắc nghẽn và rủi ro địa chính trị. Thay vào đó, Iraq muốn tận dụng vị trí địa lý của mình để trở thành cửa ngõ trung chuyển hàng hóa giữa châu Á và châu Âu. Theo các quan chức Iraq, tuyến đường này sẽ không chỉ thúc đẩy thương mại mà còn tạo ra hàng nghìn việc làm và thu hút đầu tư nước ngoài.
Vai trò của Syria trong dự án
Syria, dù đang trải qua nhiều năm xung đột, vẫn là một mắt xích quan trọng trong kế hoạch này. Chính phủ Iraq đã đạt được thỏa thuận sơ bộ với chính quyền Syria để nâng cấp các đoạn đường hiện có và xây dựng các tuyến đường mới trên lãnh thổ Syria. Điều này không chỉ giúp Syria khôi phục cơ sở hạ tầng giao thông mà còn mang lại nguồn thu từ phí quá cảnh, góp phần ổn định nền kinh tế đang gặp khó khăn của nước này.
Lợi ích cho các bên liên quan
Đối với Thổ Nhĩ Kỳ, tuyến đường này sẽ cung cấp một lối đi thay thế cho hàng hóa từ Trung Đông đến châu Âu, giảm tải cho các cảng biển hiện tại. Trong khi đó, các quốc gia vùng Vịnh như Ả Rập Saudi và UAE cũng có thể hưởng lợi từ việc xuất khẩu hàng hóa qua Iraq và Syria thay vì phải đi vòng qua châu Phi. Tuy nhiên, dự án vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm tình hình an ninh bất ổn tại Syria, các lệnh trừng phạt quốc tế, và nhu cầu vốn đầu tư lớn.
Tiến độ và kế hoạch triển khai
Iraq đã bắt đầu khảo sát và thiết kế các đoạn đường trong nước, dự kiến hoàn thành giai đoạn đầu tiên vào năm 2025. Phần tuyến đường qua Syria sẽ được triển khai sau khi có đủ nguồn lực tài chính và đảm bảo an ninh. Các chuyên gia kinh tế cho rằng, nếu thành công, tuyến thương mại này có thể làm thay đổi bản đồ logistics khu vực, đưa Iraq và Syria trở thành những trung tâm vận tải quan trọng.
Dự án này cũng nhận được sự ủng hộ từ Nga và Iran, những nước có lợi ích chiến lược tại Syria. Mặc dù vậy, Mỹ và các đồng minh phương Tây vẫn thận trọng do lo ngại về việc dự án có thể củng cố ảnh hưởng của Iran trong khu vực. Iraq khẳng định tuyến đường này hoàn toàn vì mục đích kinh tế và sẵn sàng hợp tác với tất cả các bên để đảm bảo tính khả thi.
