Sáng 9/6, tại Nghĩa trang liệt sỹ Châu Thành (xã Phú Hựu), Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ (Ban Chỉ đạo 515) tỉnh Đồng Tháp tổ chức lễ dâng hoa, dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ. Ngay sau lễ, các cơ quan chức năng tiến hành lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sỹ phục vụ công tác giám định ADN tại những ngôi mộ chưa xác định được thông tin.
Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm và xác định danh tính
Thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sỹ, các đơn vị tại Cần Thơ và Đồng Tháp đặt mục tiêu lấy mẫu hài cốt tại toàn bộ các mộ liệt sỹ thiếu thông tin trên địa bàn. Đại tá Lê Văn Việt, Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 9; Thiếu tướng Trần Minh Trang, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh; ông Huỳnh Minh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; bà Nguyễn Thị Kiều Loan, Phó Giám đốc Sở Nội vụ cùng lãnh đạo các sở, ngành và lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ đã tham dự buổi lễ.
Nỗ lực của Đồng Tháp
Bà Nguyễn Thị Kiều Loan, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Đồng Tháp cho biết, thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Ban chỉ đạo 515 của tỉnh khẩn trương triển khai các hoạt động tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ. Theo chỉ tiêu được Quân khu 9 giao, từ tháng 1/2026 đến tháng 7/2027, Đồng Tháp phải tìm kiếm, quy tập 370 hài cốt liệt sỹ. Trong đó, năm 2026 phải hoàn thành 230 hài cốt, số còn lại phấn đấu đến tháng 7/2027 sẽ hoàn thành.
"Nhận chỉ đạo, Đồng Tháp đã thành lập các tổ công tác cất bốc hài cốt liệt sỹ để lấy mẫu ADN theo quy định. Trong quá trình thực hiện, tỉnh bám theo chỉ đạo của Trung ương, đồng thời xây dựng kế hoạch, phân công thành lập các đội thực hiện nhiệm vụ", lãnh đạo Sở Nội vụ cho hay.
Nghĩa trang liệt sỹ Châu Thành được chọn làm điểm thí điểm việc khai quật, lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ nhằm đánh giá quy trình thực hiện, kịp thời rút kinh nghiệm trước khi triển khai đồng bộ trên toàn tỉnh, bảo đảm tính chính xác, khoa học và hiệu quả. Nghĩa trang có 1.511 phần mộ, trong đó 444 mộ chưa xác định được thông tin. Trước đó, đã có 2 mộ được lấy mẫu hài cốt gửi về Trung ương giám định để lưu dữ liệu vào ngân hàng gen. Theo kế hoạch, tại đây sẽ lấy mẫu giám định cho 442 phần mộ liệt sỹ.
Quy trình lấy mẫu phức tạp
Trong ngày 9/6, lực lượng chức năng đã khai quật 8 mộ để lấy mẫu hài cốt. Một cán bộ của Bộ chỉ huy Quân sự Đồng Tháp cho biết, quá trình khai quật mộ để lấy hài cốt giám định khá phức tạp và không phải mộ nào cũng lấy được mẫu vì nhiều hài cốt bị hủy qua thời gian, không đủ điều kiện để giám định gen. Tùy phương thức chôn cất, độ khó của việc mở huyệt mộ khác nhau. Tại Nghĩa trang liệt sỹ Châu Thành, lực lượng chức năng phải phá bỏ nhiều lớp bê tông, đá và mất hơn một giờ để lấy được một hài cốt chuyển sang khâu lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN.
Lấy mẫu sinh phẩm hài cốt là công đoạn rất quan trọng. Thời gian chôn cất quá lâu khiến hài cốt phân hủy, chỉ còn lại khối bùn đất. Quá trình khai quật, lấy mẫu, quản lý, bảo quản, vận chuyển và bàn giao mẫu được thực hiện khép kín, đúng quy trình chuyên môn. Đồng thời, thông tin về phần mộ, mẫu hài cốt liệt sỹ được số hóa, cập nhật vào cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý, đối chiếu và xác định danh tính trong thời gian tới.
Kế hoạch dài hạn
Theo kế hoạch tổ chức lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sỹ trên địa bàn giai đoạn từ năm 2026 đến ngày 27/7/2027, Đồng Tháp phấn đấu hoàn thành việc lấy mẫu, bàn giao mẫu đối với 11.810 mộ liệt sỹ chưa xác định được thông tin tại các nghĩa trang liệt sỹ trên địa bàn và các hài cốt liệt sỹ được tìm kiếm, quy tập. Giai đoạn từ tháng 7/2027 đến tháng 12/2030, tỉnh tiếp tục triển khai lấy mẫu, bàn giao mẫu đối với 9.346 mộ liệt sỹ thiếu thông tin và các mộ liệt sỹ đã có một số dữ liệu nhưng chưa xác định được danh tính sau khi áp dụng phương pháp thực chứng.
Cần Thơ cũng khởi động
Trước đó, sáng 8/6, Ban chỉ đạo 515 TP Cần Thơ tổ chức dâng hoa, dâng hương, báo cáo việc lấy mẫu hài cốt liệt sỹ chưa xác định được thông tin tại Nghĩa trang liệt sỹ thành phố. Theo kế hoạch, Ban Chỉ đạo 515 TP Cần Thơ sẽ lấy 5.112 mẫu hài cốt tại các mộ liệt sỹ khuyết danh tại 17 nghĩa trang liệt sỹ. Cơ quan này đồng thời chỉ đạo khảo sát, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ tại các xã Phong Điền, Thới Lai, Trường Long Tây, Nhu Gia và phường Phước Thới của thành phố.
Chỉ đạo của Quân khu 9
Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon, Phó Chính ủy Quân khu 9, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 9, khẳng định công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên và lâu dài. "Thời gian tới, Ban chỉ đạo 515 và các địa phương sẽ tiếp tục quán triệt nghiêm túc chỉ đạo của cấp trên; đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân. Đơn vị cũng chú trọng việc chăm lo tốt đời sống vật chất, tinh thần cho lực lượng làm nhiệm vụ, kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc", Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon nhấn mạnh.
