Phát biểu tại lễ khai mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, Thủ tướng Vương quốc Thái Lan Anutin Charnvirakul nhận định, ASEAN đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng khi thế giới ngày càng phân mảnh, cạnh tranh chiến lược gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu đối mặt nhiều gián đoạn, công nghệ phát triển với tốc độ chưa từng có và biến đổi khí hậu tiếp tục tạo ra những sức ép ngày càng lớn đối với các quốc gia.
Theo Thủ tướng Anutin Charnvirakul, những biến động đó vừa đặt ra thách thức đối với ASEAN, vừa mở ra cơ hội để khu vực khẳng định vai trò và vị thế trong bối cảnh quốc tế đang chuyển dịch sâu sắc. Ông cho rằng, trong khi nhiều khu vực trên thế giới đang trải qua bất ổn và xáo trộn, ASEAN có tiềm năng trở thành một trong những khu vực ổn định nhất toàn cầu, đồng thời là điểm đến hấp dẫn đối với các dòng đầu tư đang tìm kiếm môi trường phát triển an toàn và đáng tin cậy.
Phát huy tài sản chiến lược của ASEAN
Để hiện thực hóa tiềm năng đó, ASEAN cần tiếp tục phát huy những tài sản chiến lược đã làm nên thành công của Hiệp hội trong hơn nửa thế kỷ qua. Nhà lãnh đạo Thái Lan nhấn mạnh khả năng hài hòa lợi ích quốc gia với lợi ích khu vực chính là nền tảng giúp ASEAN duy trì ổn định, củng cố đoàn kết nội khối và trở thành đối tác được nhiều nước lớn lựa chọn hợp tác.
Nhấn mạnh yêu cầu duy trì vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang định hình, Thủ tướng Anutin Charnvirakul khẳng định, ASEAN cần thúc đẩy gắn kết nhiều hơn thay vì tạo thêm khoảng cách, ngay cả khi cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gay gắt. Theo ông, các cơ chế do ASEAN dẫn dắt đã chứng minh hiệu quả trong việc tạo không gian để các đối tác tham gia hợp tác trên cơ sở bình đẳng, qua đó góp phần bảo đảm cân bằng chiến lược và duy trì vị thế trung tâm của Hiệp hội. “ASEAN phải tiếp tục duy trì tâm thế chiến lược này”, Thủ tướng Thái Lan nhấn mạnh, coi đây là điều kiện quan trọng để khu vực thích ứng với những thay đổi của môi trường quốc tế.
Hợp tác vì lợi ích thiết thực của người dân
Bên cạnh các vấn đề chiến lược, Thủ tướng Thái Lan đặc biệt đề cao yêu cầu đưa hợp tác khu vực gắn chặt hơn với lợi ích thiết thực của người dân. Theo ông, thành công của ASEAN không nên được đánh giá bằng số lượng hội nghị hay tuyên bố được thông qua, mà phải được đo lường bằng mức độ an toàn, thịnh vượng và niềm tin của người dân vào tương lai.
Thủ tướng Anutin Charnvirakul cho rằng, thế hệ trẻ ASEAN đang đứng trước cả cơ hội lẫn thách thức từ cuộc cách mạng công nghệ, đặc biệt là sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI). Điều đó đòi hỏi các nước thành viên tăng cường phối hợp ứng phó với những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống hằng ngày như lừa đảo trực tuyến, tội phạm mạng, rủi ro y tế công cộng và thiên tai, đồng thời tiếp tục đầu tư cho giáo dục, đào tạo kỹ năng, chăm sóc sức khỏe và các hệ thống an sinh xã hội nhằm chuẩn bị tốt hơn cho những thay đổi trong tương lai.
Theo ông Anutin Charnvirakul, tiến trình hội nhập khu vực đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, song thách thức đặt ra hiện nay là ASEAN phải nâng cao khả năng thích ứng trước những biến động ngày càng phức tạp của môi trường quốc tế. Thủ tướng Thái Lan bày tỏ tin tưởng rằng, chính sự đa dạng về thể chế, trình độ phát triển và đặc điểm văn hóa đã tạo nên sức mạnh riêng có của ASEAN, giúp khu vực duy trì đoàn kết nội khối, mở rộng quan hệ với các đối tác và giữ vững vai trò trong cấu trúc khu vực đang định hình.
Khẳng định Thái Lan sẵn sàng phối hợp chặt chẽ với các quốc gia thành viên và đối tác, Thủ tướng Anutin Charnvirakul nhấn mạnh, ASEAN cần tiếp tục phát huy tinh thần hợp tác, củng cố lòng tin và biến những thách thức hiện nay thành động lực cho tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững trong tương lai.
