Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định, Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chủ đề của diễn đàn phản ánh những giá trị cốt lõi mà ASEAN đang theo đuổi và định hướng cho tương lai của hiệp hội trong giai đoạn tới.
Câu hỏi về tương lai của ASEAN
Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, Thủ tướng Campuchia Hun Manet, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão tham dự Phiên khai mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ 3. Tại đây, Thủ tướng đặt câu hỏi: "Trong một thế giới đang thay đổi sâu sắc, vấn đề đặt ra cho chúng ta ngày hôm nay không chỉ là ASEAN sẽ thích ứng ra sao, mà là ASEAN sẽ định hình như thế nào cho tương lai của chính mình trong thế kỷ XXI?"
Dấu ấn của ASEAN sau 59 năm
Thủ tướng cho rằng, sau 59 năm hình thành và phát triển, dấu ấn lớn nhất của ASEAN không chỉ nằm ở quy mô dân số gần 700 triệu người hay vị thế trung tâm tăng trưởng năng động, mà còn ở nỗ lực vượt lên khác biệt, vun đắp lòng tin và mở rộng hợp tác để trở thành một cộng đồng đoàn kết, tự cường, thống nhất trong đa dạng.
"Nếu gần sáu thập kỷ đã qua là hành trình xây dựng bản sắc của ASEAN thì những thập kỷ tới đây sẽ là hành trình định hình tương lai của ASEAN trong một thế giới mà những quy tắc nền tảng của kinh tế, công nghệ và quyền lực toàn cầu đang được viết lại. Công nghệ đang tái định nghĩa năng lực cạnh tranh. Trí tuệ nhân tạo đang tái định nghĩa năng suất. Dữ liệu đang tái định nghĩa quyền lực. Và chuyển đổi xanh đang tái định nghĩa mô hình phát triển", Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định.
ASEAN cần trở thành chủ thể tích cực
Trong thời khắc bước ngoặt, lợi thế không chỉ thuộc về các quốc gia có nguồn lực lớn mà còn thuộc về các quốc gia và khu vực có khả năng tham gia định hình các quy tắc và chuẩn mực mới. Thủ tướng nhấn mạnh: "Việt Nam tin rằng ASEAN cần và phải trở thành một chủ thể tích cực trong tiến trình đó, nơi không chỉ tiếp nhận các xu thế toàn cầu, mà là một động lực góp phần định hình chính các xu thế đó".
Để hiện thực hóa khát vọng này, ASEAN cần phát huy tinh thần đoàn kết, tự cường, thống nhất trong đa dạng với cách tiếp cận sáng tạo hơn: đồng thuận về giá trị nhưng năng động trong hành động, kiên định về nguyên tắc nhưng đổi mới về phương thức, giữ vững bản sắc nhưng chủ động tạo thời cơ.
Ba tầm vóc chiến lược cho ASEAN
Trên hành trình thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ASEAN hướng tới ba tầm vóc chiến lược:
- Thứ nhất: Không chỉ tham gia các xu thế toàn cầu mà còn góp phần định hình các xu thế đó. ASEAN cần có tiếng nói mạnh mẽ hơn trong xây dựng chuẩn mực, luật lệ và cấu trúc hợp tác mới, giải quyết khác biệt trên cơ sở luật pháp quốc tế. "ASEAN cần trở thành một trung tâm của đối thoại, tâm điểm của hợp tác và điểm tựa của lòng tin. Đó chính là đóng góp đặc biệt của ASEAN đối với hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực cũng như thế giới", Thủ tướng nói.
- Thứ hai: Không chỉ là trung tâm sản xuất mà còn là trung tâm đổi mới sáng tạo. ASEAN không chỉ tiêu thụ công nghệ mà phải tạo ra công nghệ, không chỉ là nơi chuỗi cung ứng đi qua mà phải định hình chuỗi giá trị. Điều này đòi hỏi đầu tư mạnh mẽ cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và nguồn nhân lực chất lượng cao, hình thành hệ sinh thái công nghệ mang bản sắc ASEAN.
- Thứ ba: Không chỉ là cộng đồng các quốc gia mà còn là cộng đồng thực sự của người dân. Mục tiêu cuối cùng là chất lượng cuộc sống của người dân. "Đổi mới mà làm gia tăng khoảng cách thì không phải là tiến bộ. Và tăng trưởng mà thiếu bao trùm thì không thể bền vững. Một ASEAN thành công được đo bằng cơ hội cho thế hệ trẻ, vai trò của phụ nữ, bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương, và mức độ mỗi người dân cảm nhận đây là cộng đồng của mình", Thủ tướng khẳng định.
Giá trị lớn nhất của ASEAN
Giá trị lớn nhất của ASEAN trong gần 60 năm qua là chứng minh rằng khác biệt không dẫn đến chia rẽ, thống nhất không triệt tiêu đa dạng, hội nhập không mất đi bản sắc. Trong những thập niên tới, ASEAN sẽ chứng minh rằng một cộng đồng đoàn kết và tự cường có thể tham gia định hình tích cực cho hòa bình, hợp tác và phát triển của khu vực và thế giới.
Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định: "Việt Nam cam kết mạnh mẽ tiếp tục đồng hành cùng ASEAN bằng khát vọng kiến tạo tương lai, với tất cả con tim và khối óc, bởi tương lai của Việt Nam gắn liền với tương lai của ASEAN cũng như gắn liền với hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung của cả khu vực".
