Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặt ra nhiều vấn đề lớn tại buổi làm việc với Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2026-2031, trong đó có câu hỏi làm thế nào để cởi trói mọi nguồn lực tư nhân nhưng vẫn giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa.
Lý luận phải đi trước thực tiễn
Phát biểu sáng 9/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của công tác lý luận. Ông cho rằng Đảng muốn lãnh đạo, cầm quyền đúng đắn và ngang tầm sứ mệnh thì phải có lý luận đúng đắn; muốn đi xa phải có tầm nhìn xa; muốn xử lý vấn đề mới phải có tư duy mới.
Theo người đứng đầu Đảng và Nhà nước, nếu tư duy lý luận không bắt kịp thực tiễn, chúng ta sẽ lúng túng trong xác định tầm nhìn, lựa chọn mô hình, tháo gỡ điểm nghẽn và nắm bắt thời cơ. Nếu lý luận không đủ sức soi đường, không có năng lực dự báo chiến lược, chúng ta sẽ bị động trước những biến đổi lớn của thời đại.
Trong giai đoạn mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu công tác lý luận phải chủ động hơn, sắc bén hơn, không chỉ đi sau để giải thích thực tiễn mà phải đi cùng, đi trước ở những vấn đề cần dự báo. Lý luận cần đi sâu vào các vấn đề cốt lõi, đi thẳng vào các điểm nghẽn, nút thắt, mâu thuẫn mới của phát triển, từ đó tư vấn kịp thời, hiệu quả cho các quyết sách của Đảng.
Những vấn đề lớn được gợi mở
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Hội đồng Lý luận Trung ương nghiên cứu sâu hơn về chủ nghĩa xã hội, mô hình và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong điều kiện biến đổi của thời đại. Đặc biệt, cần tập trung xây dựng địa phương xã hội chủ nghĩa, thời kỳ quá độ và những nhân tố mới đang hình thành trong thực tiễn.
Ông gợi mở hàng loạt vấn đề lớn, trong đó có việc làm thế nào để sử dụng tối đa sức mạnh của kinh tế thị trường, cởi trói mọi nguồn lực tư nhân mà vẫn giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa, không để xảy ra phân hóa giàu nghèo cùng cực. Bên cạnh đó, cần làm thế nào để xây dựng một thể chế kiến tạo phát triển trên không gian số, bảo vệ chủ quyền dữ liệu, đồng thời biến dân tộc ta thành một quốc gia thạo công nghệ, giàu có và công bằng.
Nghiên cứu văn hóa cầm quyền và kiểm soát quyền lực
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu Hội đồng Lý luận Trung ương quan tâm nghiên cứu sâu hơn về đạo đức cầm quyền, văn hóa cầm quyền và kiểm soát quyền lực. Cần làm rõ những chuẩn mực mới về trách nhiệm nêu gương, liêm chính, phụng sự, kỷ luật, kỷ cương, trách nhiệm giải trình, quan hệ giữa quyền lực và trách nhiệm, giữa lãnh đạo và phục vụ nhân dân.
Đồng ý chủ trương hình thành Mạng lưới nghiên cứu khoa học lý luận chính trị và tổ chức Hội nghị toàn quốc về công tác nghiên cứu lý luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải thực chất, hiệu quả, tránh hình thức. Cùng với đó, phải xác định rõ nhiệm vụ, cơ chế đặt hàng, chia sẻ kết quả nghiên cứu và cần có các nhóm nghiên cứu linh hoạt, hiệu quả.
Đổi mới phương pháp tổng kết thực tiễn
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị nghiên cứu sâu hơn truyền thống công tác lý luận của Đảng. Theo yêu cầu của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, cần đổi mới cách tổng kết thực tiễn theo hướng lựa chọn một số địa phương, ngành, lĩnh vực, mô hình mới để theo dõi dài hạn, coi đó như những phòng thí nghiệm thực tiễn của công tác lý luận. Cần bám sát quá trình hình thành, vận hành, từ đó phát hiện nhân tố mới, vấn đề mới, mâu thuẫn mới, bài học mới.
Bên cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý cần đặc biệt quan tâm phát triển đội ngũ cán bộ lý luận, nhất là cán bộ trẻ với bản lĩnh vững vàng, tư duy hiện đại, khả năng hội nhập, năng lực nghiên cứu vấn đề mới, công nghệ và phương pháp nghiên cứu hiện đại.
